Srebrenica

Le Monde

[...][De inwoners van Srebrenica hebben de Verenigde Naties geloofd; de VN hadden gegarandeerd dat de blauwhelmen hen zouden beschermen.

Welnu, Unprofor, de strijdmacht van de VN die belast was met het verzekeren van de ,,veiligheid'' van de zogeheten ,,veilige gebieden'', heeft niet ingegrepen. De 200 Nederlandse blauwhelmen die in Srebrenica waren gestationeerd, hebben [de Serviërs] laten begaan. Unprofor heeft op geen enkel moment luchtsteun gevraagd om [de Servische generaal] Mladic af te schrikken.

[...]Omdat Unprofor onder leiding stond van een Fransman, generaal Bernard Janvier, en omdat Parijs was betrokken bij Bosnië , hebben de parlementariërs duidelijkheid willen verschaffen over eventuele bijzondere verantwoordelijkheden van Frankrijk. Zij hebben hun werk goed gedaan. Men moet hun ervoor gelukwensen. Na het onderzoek van de Assemblee naar de gebeurtenissen in Rwanda in 1998, markeert dit rapport een gezonde en gewenste parlementaire inmenging in de wijze waarop de buitenlandse politiek van Frankrijk tot stand komt. [...]

Hun conclusies zijn zwaar voor Frankrijk. Ze kunnen onvolledig zijn, te radicaal hier en te slap daar. Maar ze hebben de grote waarde dat ze de verschillende verantwoordelijkheidsniveaus opnieuw blootleggen in een tragedie die het symbool zal blijven van de westerse passiviteit voor afgrijselijke misdaden die vlak voor onze deur zijn gepleegd

de Volkskrant

[...] Het rapport bevestigt dat Unprofor slecht functioneerde. De dubbele bevelsstructuur tussen de VN en de NAVO stond een effectief optreden in de weg op het moment dat er luchtsteun had moeten worden gegeven aan Dutchbat. Die steun werd ten onrechte niet verleend – dat was de beoordelingsfout van de Franse VN-commandant Janvier.

Maar het rapport ontlast de Nederlanders geenszins. Het bekritiseert de Nederlandse generaal Nicolai. Hij concludeerde op een bepaald moment dat niet was voldaan aan de voorwaarden voor luchtsteun, hetgeen de onderzoekscommissie bestrijdt.

Ook Dutchbat valt volgens de Franse onderzoekers van alles te verwijten. Het heeft nimmer aanstalten gemaakt zich te verzetten tegen de Bosnische Serviërs. De moslims werd het recht ontzegd terug te vechten terwijl de Nederlandse militairen zelfs overgingen tot het ontmantelen van defensieve stellingen. Het rapport noemt dit een tactische fout met grote psychologische gevolgen voor de Serviërs.

De Fransen brengen geen hiërarchie aan in de verantwoordelijkheden. Ze zeggen niet wie de meeste schuld draagt aan de tragedie. Wel wordt opgemerkt dat Frankrijk als natie weinig te verwijten valt: de meeste doden vielen [in Bosnië] onder de Franse militairen, omdat zij vaak wel terugschoten. [...]

Trouw

[...]Het pleit voor het rapport dat Janvier een stevige veeg uit de pan krijgt [...] Maar het is ook tekenend dat de rapporteurs in één adem door harde kritiek leveren op Nederland. [...]

Dat men de pijn zou verdelen lag in de lijn der verwachtingen. Ronduit teleurstellend is het dat het Franse parlement er niet in is geslaagd de feiten echt op tafel te krijgen. Zo sluit de commissie niet uit dat over vrijlating van Franse gijzelaars wel degelijk is onderhandeld, maar hoe het precies zit blijft in het vage zodat we nog steeds niet weten hoe het echt met die luchtsteun zat.

Maar Nederland heeft Frankrijk op dit punt weinig te verwijten. Ook het Nederlandse parlement heeft niet echt geprobeerd de feiten op tafel te krijgen. Het schoof het onderzoek door naar het Niod, dat pas kort voor of kort na de verkiezingen rapport uitbrengt.