Kazachstan pleit voor `OPEC' van staten aan Kaspische Zee

Kazachstan wil een eigen OPEC van ex-sovjetrepublieken vormen. In een onderhoud met zijn Russische collega Poetin heeft president Nazarbajev van Kazachstan voorgesteld met Toerkmenistan, Oezbekistan en Azerbajdzjan een club van energie-exporterende staten op te zetten. Volgens Nazarbajev is een ,,eigen olie- en gasalliantie nu nodig''.

Tot nu toe beschikt Rusland volgens de zakenkrant Kommersant over vijftig miljard vaten aan oliereserves en Kazachstan over twintig miljard. Dat is aanzienlijk minder dan Saoedi-Arabië dat een reserve van ruim 250 miljard vaten heeft.

Nazarbajev is deze dagen in Moskou voor een topconferentie van het Gemenebest van Onafhankelijke Staten, dat bijna tien jaar geleden werd opgericht nadat de Sovjet-Unie was ontmanteld. De vijf voormalige sovjetrepublieken, die Nazerbajev wil verenigen, grenzen alle aan de Kaspische Zee. Daar wordt momenteel jacht gemaakt op een nog onbekende hoeveelheid olie- en gasreserves. Volgens optimistische schattingen is de Kaspische Zee, na het Saoedische schiereiland en Siberië, het derde veld ter wereld. Pessimisten gaan uit van reserves ter grootte van de Noordzee.

Vooruitlopend op zijn voorstel sloot Nazerbajev een overeenkomst met Poetin over de exploitatie van de betwiste velden van Koermangazy en Chvalinskoje. In deze gebieden zullen oliemaatschappijen uit beide landen gezamenlijk actief moeten kunnen zijn, hoewel de jurisdictie voor het eerste veld bij Kazachstan zal rusten en voor het tweede bij Rusland. Met president Alijev van Azerbaidzjan sloot Nazerbajev ook een contract. In ruil voor de exploitatie van een grensgebied zal Kazachstan gebruik maken van de distributiekanalen in Bakoe. Vanuit Bakoe kan de olie vervolgens naar Turkije worden getransporteerd, zodra de geplande pijplijn klaar is.

De speurtocht naar olie en gas verdeelt de Kaspische staten. Met name Iran verzet zich tegen het Russische voorstel om de binnenzee langs `middenlijnen' te verdelen. Dat is voordelig voor landen met een langere kustlijn. Iran wil de binnenzee als een meer verdelen, zodat alle landen evenveel krijgen.