`Dutchbat moest onmiddellijk weg uit Srebrenica'

De Nederlandse regering wilde na de val van Srebrenica, op 11 juli 1995, de Dutchbat-militairen onmiddellijk weghalen uit de moslim-enclave in Bosnië. Zorg voor de burgerbevolking kwam op de tweede plaats. Deze beschuldiging uit generaal Bernard Janvier, oud-opperbevelhebber van de VN-vredesmacht in voormalig Joegoslavië, in zijn verhoren door een Franse parlementaire onderzoekscommissie.

De uitspraken van Janvier waren tot nu toe onbekend, aangezien de verhoren in opdracht van het Franse ministerie van Defensie achter gesloten deuren plaatsvonden. In het eindrapport van de commissie, dat gisteren verscheen, zijn de verhoren nu gepubliceerd.

Janvier kreeg op de avond van 11 juli 1995 — Srebrenica is inmiddels in handen gevallen van de Serviërs — bezoek van twee Nederlandse generaals: chef-Defensiestaf generaal Henk van den Breemen en Ad van Baal, inmiddels bevelhebber, toen nog plaatsvervangend bevelhebber van de landmacht. Volgens Janvier wilde Van den Breemen de onmiddellijke aftocht van Dutchbat. De Nederlandse chef-Defensiestaf gaf aan ,,dat de Nederlandse regering eiste dat de Nederlandse soldaten de enclave de volgende ochtend zouden hebben verlaten''.

Zelf had Janvier naar eigen zeggen de Nederlandser net orders gegeven dat ze op hun plaats moesten blijven. Zijn opvatting was ,,dat men absoluut alles moest doen om de burgerbevolking te helpen'', zo zegt Janvier tegen de commissie.

H. van Mierlo, destijds minister van Buitenlandse Zaken, noemt de beschuldiging van Janvier ,,kletskoek''. ,,Op 11 juli is het kabinet in de bunker onder het ministerie van Defensie bijeen geweest. Onze conclusie was dat Dutchtbat er alles aan moest doen om de gewonden en vluchtelingen te beschermen.'' Ook oud-CDS Van den Breemen ontkent de aantijging. ,,De conclusie in het gesprek was dat Duchtbat zich moest concentreren op de compound, en moest proberen zoveel mogelijk hulp en bescherming te bieden aan de burgerbevolking. Daarna pas zou er op het hoogst mogelijk niveau moeten worden onderhandeld over het vertrek van Dutchbat zelf.'' Evacuatie van Dutchtbat is in ieder geval op de avond van 11 juli met Janvier besproken, zo blijkt uit een nog niet eerder gepubliceerd kort verslag van Van den Breemen. ,,Het over land met geweld evacueren van Dutchbat is niet haalbaar'', rapporteert de CDS. ,,Heimelijk vertrek wordt eveneens niet mogelijk geacht.''

    • Steven Derix