De zelfkastijding van een zwemploeg

In haar nieuwe roman Cracks voert de Zuid-Afrikaanse schrijfster Sheila Kohler een naamgenoot ten tonele. Niet alleen als verteller, maar ook als bijfiguur die aan het eind van het boek een totaal onverwachte hoofdrol krijgt toebedeeld. Aanvankelijk valt deze Sheila Kohler amper op, al kom je zijdelings van alles over haar te weten. Zoals het feit dat ze als kind `geheime boeken' leest, waarin de gruwelen van het `echte' leven worden beschreven, en dat ze later thrillerschrijfster is geworden. Het zijn de voorbodes van het subtiele drama dat zich in Cracks zal ontwikkelen.

Het boek speelt zich af op een meisjeskostschool in Zuid-Afrika. Een vergaarbak van gecompliceerde gevoelens, zoals je die in besloten gemeenschappen wel vaker tegenkomt. Cracks begint met een reünie van de leden van een meisjeszwemploeg, die elkaar na veertig jaar voor het eerst weer ontmoeten op hun oude school. Al meteen zijn er de herinneringen aan vroeger, zoals aan hun coach juf G., op wie ze allemaal verliefd zijn geweest. Ook zien ze in gedachten hun klasgenote Fiamma weer voor zich. Ze ligt op een marmeren graf, haar handen gekruist op haar borst, dood. Met die nauwelijks verhulde mededeling is het drama geboren. Want dat er tijdens hun kostschooljaren iets vreselijks gebeurd is, staat vast.

In de veertig jaar die inmiddels voorbij zijn gegaan zijn de vrouwen veranderd van atletische pubers in teleurgestelde, uitgezakte dames van middelbare leeftijd. Ze zijn rijk, maar ze zijn ongelukkig. De gebeurtenissen van toen hebben hun levens getekend, al lijkt het of ze dat zelf niet doorhebben. Pas tijdens de reünie gaan ze voor het eerst de confrontatie met hun verleden aan. Als een soort jarenlang uitgestelde zelfkastijding.

Dat verleden speelt zich af in de jaren zestig. Het leven van de jonge zwemsters is een idylle, de kostschool een paradijs. Totdat op een dag de Italiaanse Fiamma verschijnt. Het meisje is mooi en vooral anders, wat zowel de bewondering als de afgunst van haar klasgenoten wekt. Bovendien zwemt Fiamma beter en sneller dan de hele ploeg bij elkaar en wordt Juf G. hartstochtelijk verliefd op haar. Fiamma wijst haar echter af. De gevolgen hiervan zijn catastrofaal. De idylle verandert in een rauw machtsspel, waarin het noodlot zich uiteindelijk tegen Fiamma keert.

Door het verleden op een knappe wijze met het heden te vervlechten, weet Kohler de spanning er tot op het laatst in te houden. Wat er precies is gebeurd met Fiamma en haar ploeggenoten, kom je dan ook pas heel laat te weten. Maar voordat het zover is, ben je al meegevoerd in een beklemmende, bijna sprookjesachtig beschreven vrouwenwereld, waarin sensualiteit en verschuivende machtsverhoudingen de boventoon voeren. Het maakt Cracks tot een zinderend en intrigerend boek over vriendschap en verraad. Vooral dankzij dat ene personage dat zoveel met de echte Sheila Kohler gemeen heeft.

Sheila Kohler: Cracks. Uit het Engels vertaald door Tjadine Stheeman. Querido, 196 blz. ƒ35,15

    • Michel Krielaars