Boektekeningen van Willem Brakman

Al lang voor hij zich aan het schrijven waagde, oefende Willem Brakman (1922) zich als tekenaar en schilder, geïnspireerd door zijn vader `die schilderde om economische redenen. Schilderijen waren te duur en dus schilderde mijn vader ze zelf'. Brakman schrijft dat in de inleiding van Letter in kleur, het door De Prom uitgeven boek bij een tentoonstelling die tot en met 17 februari in het Enschedese Rijksmuseum Twenthe te zien is.

`Het beeldende heeft mij nooit verlaten', schrijft Brakman verder, `het kroop in mijn stijl van schrijven die sterk beeldend kan worden genoemd. Ik hou van het afbeelden, uitbeelden, verbeelden, van de metafoor, de allegorie. Ik ben de filosofie zeer toegedaan en weet dat het abstracte denken geen voorstelling toelaat.' De winnaar van de P.C. Hooftprijs 1981 begon in de herfst van 1998 met een speciaal project: hij maakte tekeningen bij zijn boeken. Geen illustratie, zo meldt Letter in kleur, maar een poging iets van de essentie van het betreffende werk uit te drukken.

Brakman geeft in het boek een verbale toelichting bij de door hem getekende beelden, in passages als (over de zwart-wit krijttekening De gehoorzame dode): ,,Er is de wantrouwende speurder, op de rug gezien (een figuur uit 't jongensboek), en centraal, klein gehouden door ruimtegebrek, de opstandeling Lazarus, heel eigentijds gehouden binnen de contouren van een klein Picasso'tje.'' Hij gebruikt uiteenlopende, beeldende stijlen om zijn boeken visueel te vangen: van een bewust kitcherig kersttafereel (Het godgeklaagde feest), tot een door kleurvlakken gedomineerde voorstelling bij zijn laatste boek, de in oktober verschenen essaybundel Vrij uitzicht. Die laatste plaat is overigens ook gebruikt op het omslag van dat boek. De stijl ervan sluit aan bij het vrije werk dat de laatste pagina's van Letter in kleur vult. Het boek verschijnt tevens als Brakman-cahier.