Arm en politiek onstabiel

Politiek heeft de Europese Commissie weinig op Bulgarije aan te merken. Economisch is het land er nog lang niet. "Bulgarije is bijna een vrije markteconomie, maar nog niet helemaal", zegt het jaarlijkse rapport over de armste kandidaat lidstaat.

Toch prijst de Commissie de koers die vier jaar geleden werd ingezet nadat Bulgarije wekenlang op de rand van het faillissement wankelde. De macro-economische hervormingen onder scherp toezicht van het IMF moeten op termijn de basis leggen voor een goed micro-economisch klimaat.

Van dat micro-economisch klimaat is voor de Bulgaarse burger nog weinig te merken. De Bulgaarse bevolking moet rondkomen van 24 procent van het gemiddelde inkomen binnen de Europese Unie. Armoede is de voornaamste reden dat de Bulgaarse kiezer telkens weer nieuwe politici een kans wil geven.

Afgelopen zomer werd de regering van premier Kostov na vier jaar van betrekkelijk succesvol beleid naar huis gestuurd omdat de kiezer zelf geen enkele verbetering had gevoeld. De Bulgaren wilden het liever met ex-koning Simeon II, die nu sinds een half jaar als premier Sakskoburggotski door het leven gaat, proberen. Ook hij heeft nog weinig kunnen doen aan het armoedeprobleem. Een paar prijsstijgingen op gebied van verwarming en medicijnen waren genoeg om ook president Stojanov, vijf jaar lang de populairste politicus, in te wisselen voor de ex- communist Parvanov.

Door al deze politieke wisselingen komen de hervormingen maar moeilijk van de grond. De Commissie maakt zich met name zorgen over het feit dat de Bulgaarse overheid onvoldoende in staat is om zich aan te passen aan de eisen die het acquis communautaire stelt.

De aangenomen wetgeving kan maar moeilijk uitgevoerd worden. Daarom plaatst Brussel ook kanttekeningen bij de belofte van de regering Sakskoburggotski om voorrang te geven aan de hervorming van de rechterlijke macht en de strijd tegen corruptie.

Toch staat Bulgarije al een klein stapje dichter bij de EU dan buurland Roemenië dat eveneens onderaan de lijst van kandidaat- lidstaten bungelt. Bulgaren hoeven geen visum meer te hebben om vrij te kunnen rondreizen in het Schengengebied. Een vrijheid waar ze overigens maar weinig gebruik van maken. In het zuiden grenst Bulgarije direct aan EU-land Griekenland, maar van veel verkeer is geen sprake. Hoewel er veel werk is in de Griekse groente- en fruitteelt blijven de Bulgaren liever thuis omdat ze te arm zijn om te reizen en zich niet welkom voelen.

Toetreding tot de EU is echter hoofdzaak voor de Bulgaren. Ex-koning Simeon II was dan ook erg verheugd dat Frankrijk zich onlangs voorstander toonde van een uitbreiding met 12 in plaats van 10 landen. Met Bulgarije en Roemenië er bij dus. Simeon II droomt van toetreding in twee fases: eerst een politieke en pas later een economische. De streefdatum is bepaald op 2006. Voor veel Bulgaren is dit het enige perspectief en de Europese integratie kan dan ook rekenen op steun van 65 procent van de bevolking.

Dertiende deel in een vrijwel dagelijkse serie over EU-kandidaten. Vorige afleveringen ook op internet: www.nrc.nl

    • Renée Postma