Verstoppen in foto's of muziek

In de maanden na de aanslagen in de VS bleek opnieuw hoe groot de rol van internet is. Als nieuwskanaal, maar ook als platform voor geheime booschappen.

Is het gemakkelijk om op internet informatie te vinden over de miltvuurbacterie?

Er zijn via Google en andere zoekmachines talloze bronnen te vinden die nuttige informatie bieden over het kweken van miltvuurbacteriën (Bacillus anthracis). De Nederlandse nieuwssite heeft eind oktober de beste sites met informatie over miltvuur op een rijtje gezet. In het artikel, dat met de zoekmachine van Planet.nl terug te vinden is, staan onder meer links naar sites met informatie over de beste manier om miltvuurbacteriën te kweken. Een koe die aan miltvuur is overleden bevat voldoende bacteriën om zelf nieuwe te kweken. De bacteriën gedijen goed in een bad van schapenbloed of de voedingsbouillon Wallerstein, aldus Planet.nl die te rade ging bij een microbioloog van de Erasmus Universiteit. In het artikel wordt vervolgens uitgelegd dat de miltvuurbacterie niet effectief is als zij zomaar in een envelop wordt gestopt. Zij moet geïsoleerd, gecentrifugeerd en versneden worden. Het artikel biedt enkele links naar leveranciers van medische apparatuur die de juiste apparatuur verkopen.

Kun je ook online leren hoe je een atoombom maakt?

Hoe je een atoombom maakt, is allang bekend. De vraag is hoe je aan grondstoffen komt. Voor een atoombom is meer nodig dan een zieke koe of een kilo bouillonblokjes.

Maar er zijn toch documenten met nucleaire geheimen aangetroffen in Kabul toen de Noordelijke Alliantie de stad veroverde?

De documenten, waar de Britse journalisten Anthony Loyd (The Times) en John Simpson (BBC) over berichtten, zijn inderdaad van internet afkomstig. Het betreft echter geen handleiding voor een atoombom, maar een parodie. Oplettende webjournalisten van The Daily Rotten herkenden het document dat Simpson op de BBC liet zien en Loyd in The Times beschreef. `How to build an atom bomb', zoals het document heet, is in 1979 verschenen in de `Journal of Irreproducible Results' (http://winn.com/bs/atombomb.html).

`How to build an atom bomb' is een parodie op een echte handleiding voor het maken van een atoombom. ,,Stap één, koop 50 pond (110 kilo) plutonium dat is geschikt om wapens van te maken bij je plaatselijke leverancier. Een kerncentrale is niet aan te raden, als er grote hoeveelheden plutonium ontvreemd worden, worden de ingenieurs ongelukkig. (...) Onthoud dat plutonium een enigszins gevaarlijke stof is. Was je handen met zeep en warm water als je ermee in aanraking bent geweest en voorkom dat je kinderen of huisdieren ermee spelen of het opeten.''

Hoe houden terroristen hun communicatie geheim?

E-mail en telefoongesprekken kun je versleutelen met encryptieprogramma's. Dergelijke programma's veranderen tekst en spraak in een soort geheimtaal. Alleen degenen die over de juiste sleutels beschikken, kunnen de berichten ontcijferen. Op internet zijn tal van gratis en veilige encryptieprogramma's te vinden zoals PGP (Pretty Good Privacy) en PGPfone (www.pgpi.org).

Is encryptie 100 procent veilig?

Encryptieprogramma's voor e-mail versleutelen alleen de inhoud van het bericht. De adressen en namen van de afzender en de ontvanger zijn wel leesbaar. Geheime diensten die de internetactiviteiten van (vermoedelijke) terroristen in de gaten houden, kunnen dus wel zien met wie ze communiceren. Die informatie biedt inzicht in het netwerk van de terroristen. Geheime diensten kunnen ook zien dat mensen versleutelde e-mail sturen. Wie zijn e-mail versleutelt, laadt al snel de verdenking op zich dat hij iets te verbergen heeft.

Je kunt je sporen dus nooit verbergen op internet?

Er is een andere manier om geheime boodschappen uit te wisselen die minder opvalt dan versleutelde e-mail of telefoongesprekken. Je kunt ook informatie verstoppen in plaatjes en muziekbestanden (MP3). Dat wordt steganografie genoemd. Steganografie is ook een vorm van encryptie. Er bestaan computerprogramma's die geheime boodschappen aan foto's en muziekbestanden kunnen toevoegen. Aan de foto zie je niet dat hij een verborgen boodschap bevat. Ook het muziekbestand lijkt net een echte MP3. Alleen wie weet om welke foto of MP3 het gaat en over de juiste sleutel beschikt, kan de boodschap ontcijferen. Pornonieuwsgroepen en online veilingen als eBay waar elke dag tienduizenden foto's worden geplaatst zijn veilige plekken om bestanden met geheime informatie uit te wisselen. Ook MP3-sites als MP3.com en uitwisselprogramma's als Gnutella en Kazaa kunnen gebruikt worden.

Als steganografie zo handig is, maken terroristen daar zeker veel gebruik van?

Dat is nooit bewezen. Er doen wel al sinds mei dit jaar geruchten de ronde dat Osama bin Laden en zijn aanhangers geheime boodschappen verstoppen in pornonieuwsgroepen. De Amerikaanse krant USA Today publiceerde in mei een artikel over de manier waarop Bin Laden met andere terroristen in discussiegroepen en chatrooms communiceerde door plaatjes met verborgen informatie uit te wisselen. Ook na de aanslagen van 11 september werd beweerd dat Bin Laden steganografie gebruikt. De bronnen waarop de berichten gebaseerd zijn, zijn erg vaag. Direct na de eerste geruchten over het gebruik van steganografie door terroristen op publieke delen van het internet, is de wetenschapper Niels Provos van de University of Michigan een onderzoek begonnen. Hij heeft tot nu toe 3 miljoen plaatjes van eBay en uit nieuwsgroepen geanalyseerd en geen enkele geheime boodschap aangetroffen. De resultaten van Provos' onderzoek bewijzen natuurlijk niet dat terroristen nooit gebruikmaken van steganografie. Het is alleen niet aannemelijk dat ze het op grote schaal doen.