Spreken is goud

De man die zich niet uit heeft een gebrek. Die wordt ernstig toegesproken op tv. Straf verdient-ie. Hij moet feminiseren, over zijn gevoelens praten. Want zwijgen is zilver, spreken is goud, zeker in Hilversum. Zonder uitingen zijn geen programma's mogelijk.

Man bijt hond had zo'n zich niet uitende man betrapt. Een vast onderdeel tegen het eind van dat programma is de inval in een huis om aan de avonddis te zitten. Ze bellen zomaar ergens aan. Ik vind het aardige inkijkjes in het dagelijkse leven, maar zelf zou ik zo'n camera niet aan mijn bord willen hebben. Dat eet niet prettig. Niet voor niets nemen professionele tv-gasten zelden een hap of een slok.

Soms krijgt het tv-tafelgesprek het karakter van een verhoor. Vooral de vrouwenstem zaagt door. De man die zich niet uitte gisteren had gekookt voor zichzelf en zijn vrouw en ze hadden net bekend dat ze op vakantie gingen om te eten (,,erg hè?'') en dat zij dan flink wat kilo's aankwam die er nooit meer af gingen, toen de verslaggeefster aan de man vroeg: ,,Waar viel u op bij uw vrouw?''

,,Gods, dat weet ik niet meer'', antwoordde hij.

Nog eens: ,,Waar valt u op bij uw vrouw?''

Hij: ,,Mensenkinderen, dat weet ik niet.''

De verslaggeefster wendde zich tot zijn vrouw: ,,Hoe vindt u het dat hij dat niet weet?''

Blozend roerde ze in haar eten: ,,Dat verbaast me niet. Hij zegt niet wattie denkt.''

Hij: ,,Ik ben niet zo iemand van eh, ik uit het gewoon eh..''

,,Is dat Aziatisch?'', vroeg de verslaggeefster, doelend op zijn Indonesische uiterlijk.

Hij: ,,Ik heb geen idee, ik weet het niet. Maar ik kan niet zo zeggen `ik hou van je'. Ik krijg het mijn strot niet uit.''

,,Hoe kan dat dan, vind je het gênant?''

Hij: ,,Nee, je merkt het vanzelf wel.''

Dan is het opgestapte PvdA-Kamerlid Rob van Gijzel een ideale gast. Die man uit zich, geeft lucht aan zijn emoties. Op dat vlak wint hij met straatlengtes van Ad Melkert, bij wie ik alleen een pijnlijk getroffen blik en wat rode uitslag ontwaarde. Van Gijzel drukt zich helder uit, soms met licht overslaande stem. Echt engagement. Een paar weken geleden zag ik hem gevoelig vertellen over zijn avonturen bij de New York Marathon na 11 september. Over zijn kwaliteit als politicus wordt verschillend geoordeeld maar de camera houdt van hem. Geen koude kikker, geen grijze muis.

De regel is: je mag een brok in de keel krijgen met vocht in de ogen, maar huilen is verboden. Toen Van Gijzel zich gisteren bij Barend & Van Dorp verder dreigde te laten gaan, zwenkte de camera eerbiedig weg naar ondervrager Frits Barend en daarna ging de reclame in. Wat mochten wij niet zien?

Barend en Van Dorp zijn hem wel wat verschuldigd. Op grond van zijn vrijmoedigheid vorige week in dit programma was Van Gijzel het woordvoerderschap over de bouwfraude ontnomen. Van Gijzels brok in de keel komt altijd bij de vraag over zijn verstoorde verhouding met de PvdA. ,,Dat doet wel pijn'', zei hij tegen Nova en hij slikte. Hij was tevreden met de enquête, maar daar ging het hem niet om. Bij Barend & Van Dorp zei hij een paar keer dat hij nog steeds van de partij houdt, maar de relatie met Melkert was uit. Een mooie soap-metafoor. Gisterochtend had Melkert nog gebeld, heel aardig, zoals een ex dat doet.

Elk programma mocht een graantje meepikken van Van Gijzels uitingen. Zijn verhaal had hij goed voorbereid, want het was overal hetzelfde. Man Bijt Hond bezocht de korfbalclub waar Van Gijzel voorzitter van is. De vice-voorzitter wees de kruk aan in de kantine waar hij altijd op zat. ,,Hij zit als voorzitter gewoon onder de mensen'', zei een lid, de bal nog in zijn hand.

Netwerk liet hem in het avondrood langs zee lopen, een prachtig campagnespotje. De golven spoelden strandwaarts. Toen wendde hij zich peinzend om en stapte langzaam landwaarts. Tot slot zag ik een silhouet van de integere staatsman in de nagloeiende winterzon.

Zo dankt Hilversum zijn favoriete gasten.

    • Maarten Huygen