`Schikking eerst aan minister voorleggen'

De Tweede Kamer wil de autonomie van het openbaar ministerie bij het sluiten van schikkingen en transacties inperken. Bij gevoelige transacties moet het college van procureurs-generaal tevoren de minister Korthals (Justitie) raadplegen.

De Kamer kwam tot die uitspraak, nadat in het debat over de bouwfraude bij aanleg van de Schipholtunnel was gebleken dat Korthals niet op de hoogte was gesteld van de schikking die het openbaar ministerie had gesloten met de drie bouwbedrijven die bij die fraude betrokken waren.

Korthals gaf aan dat hij, noch zijn ambtenaren op de hoogte waren van de schikking waarbij de drie bedrijven strafrechtelijke vervolging met elk een miljoen gulden konden afkopen. Maar volgens Korthals lag het initiatief om in deze zaak transacties af te sluiten niet bij het openbaar ministerie, maar bij minister Netelenbos (Verkeer en Waterstaat). Zij had met de drie bedrijven en de NS een civielrechtelijke schikking uitonderhandeld over terugbetaling van 20 miljoen aan te veel betaalde subsidie. Pas daarna volgden onderhandelingen over schikking in het strafrechtelijke onderzoek.

Volgens Korthals zou hij mogelijk anders dan het openbaar ministerie hebben geoordeeld, als hij tevoren het dossier zou hebben gekend. Tegelijkertijd riep hij op tot grote terughoudendheid bij directe interventie van zijn ministerie bij schikkingbesluiten van het openbaar ministerie.

Volgens Korthals komen gevoelige schikkingen, zoals bij de Schipholfraude, in de praktijk nauwelijks voor. Van de 132.000 schikkingen die justitie sloot over de periode mei 1998 tot medio 2000 betrof het in 17 dossiers transacties waarmee een bedrag van meer dan 100.000 gulden gemoeid is. Transacties met een boete van een miljoen gulden of meer, zoals in de Schipholzaak, hebben zich vorig jaar niet voorgedaan.

De Tweede Kamer nam gisteren, met uitzondering van de VVD, een motie aan die de weg plaveit voor de instelling van een parlementaire enquêtecommissie bouwfraude. Een voorbereidingscommissie gaat de vraagstelling voor dat onderzoek inventariseren. Formeel moet daarna besloten worden of zo'n enquêtecommissie wordt geïnstalleerd. Woordvoerders van PvdA en CDA noemden het in het debat noodzakelijk om getuigen onder ede te kunnen horen. PvdA-fractievoorzitter A. Melkert zei na afloop van het debat dat instelling van die enquêtecommissie ,,onvermijdelijk'' is. Het is de bedoeling dat de voorbereidingscommissie nog voor het kerstreces haar bevindingen presenteert.

SP-voorman Marijnissen heeft vanochtend aangekondigd zelf een procedure aan te spannen bij het gerechtshof tegen het schikkingsbesluit. Marijnissen noemt zich, als belastingbetaler en volksvertegenwoordiger, ,,rechtstreeks belanghebbende'' bij dat besluit.