Een tafelklok als klapstuk

Een impressionistisch schilderij van koeien bij Leidschendam, een sombere bosweg bij een boerderij, een interieur van het `Oude Armenhuis 's Hage', alle geschilderd door tijdgenoten van de Haagse schilder Mesdag, komen aan bod op de derde `Haagse veiling' van het Amsterdamse Glerum. Het veilinghuis keert daarvoor 10 december even terug naar zijn vroegere thuisbasis Den Haag, waar 400 lotnummers Haagse kunst en kunstnijverheid onder de hamer komen. De nadruk ligt op de schilderkunst, 's middags komt de periode na 1950 aan bod, 's avonds is de beurt aan de Romantiek en uiteraard de Haagse School.

Het hoogtepunt van de avond belooft Hendrik Willem Mesdag (1831-1915) te worden, de beroemde schilder van de Scheveningse zeekust. Van Mesdag - in de catalogus staat een interview met hem uit de Nieuwe Rotterdamsche Courant van 1906 dat een mooi tijdbeeld schetst - worden vier werken geveild. Zijn schilderij `Boten met topzeilen' met zeilboten op een rustige zee bij schemerlicht, en de aquarel `Binnenvallende bommen', met een woelige zee vol bomschepen onder een stormachtig zwerk, zijn het hoogst geprijsd. Beide zijn geschat op 22.680 tot 31.760 euro en horen daarmee tot de duurste objecten op de veiling.

De Haagse schildersfamilie Maris is vertegenwoordigd in de persoon van Simon Willem Maris, zoon van de bekendere Willem Maris. Van Simon Willem zijn twee vrouwenportretten te koop, waaronder één `Spaanse Schone' met waaier en mantilla (11.340-13.610 euro). Tussen de avondsessie, waarin landschappen, zeegezichten, portretten, stillevens en een enkel naïef aandoend schilderij (`De bruidsvaart' van Louis Schrikkel) elkaar afwisselen, komt ook een 22-kantig blik van Escher met zeesterren en schelpen ter veiling (220-320 euro). De prijslijst is al uitsluitend in euro's en dat doet weldadig gematigd aan. Maar ook in guldens zijn de meeste prijzen niet schrikbarend hoog. Afgezien van enkele uitschieters, zoals de Mesdags, komen de meeste prijzen niet boven de twee of drie nullen. Al vanaf 40 euro (laagste richtprijs) is er bijvoorbeeld een tekening van een ranja-met-een-rietje drinkende vrouw, of een affiche uit 1942 voor een tentoonstelling in de Haagse kunstenaarssociëteit Pulchri.

De middagzitting is gereserveerd voor de Haagse schilderkunst na 1950, een mengeling van abstracte en figuratieve kunst. Na de Tweede Wereldoorlog kwam in Den Haag de Vrije Academie tot stand, waaraan kunstenaars als Charlotte van Pallandt, Lotti van der Gaag, Aat Verhoog en Jan Cremer verbonden waren. Hoewel een aantal kunstenaars de abstractie opzocht, bleef de figuratieve kunst altijd belangrijk onder Haagse kunstenaars. De uitbundigheid van Cobra drong er nooit zozeer door. Belangrijk in de tweede helft van de vorige eeuw waren ook de Haagse aquarellisten. Onder hen was onder meer Theo Bitter van wie twaalf werken (niet uitsluitend aquarellen) worden aangeboden, waaronder een kleurrijke aquarel van een beekje in Luxemburg. Ter veiling komen ook schilderijen en keramiek uit de nalatenschap van het schildersgezin (vader, moeder en zoon) Goeting.

Voor het eerst heeft Glerum aan deze Haagse veiling kunstnijverheid toegevoegd. Als vervolg op de avondzitting komen enkele stukken Haags zilver en Haagse meubels onder de hamer, waaronder twee coromandel- en eikenhouten dressoirs van H. Wouda uit 1925, alsmede een kleine collectie mooi gedecoreerd Jugendstil aardewerk en eierschaalporselein van de Koninklijke porselein- en aardewerkfabriek Rozenburg, uit Den Haag.

Het klapstuk van de avond is een Haagse tafelklok, een model dat lijkt op het oudste slingeruurwerk van Christiaan Huygens uit 1656. De klok die geveild wordt, is niet zo lang na Huygens' vinding, circa 1670/80, gemaakt door Johannis van Ceulen. Wat tijd betreft valt de klok dus enigszins buiten het bereik van de veiling, maar met een geschatte waarde van tussen 22.680 en 27.230 euro gooit hij op deze veilingdag wel de hoogste ogen.

Veiling Glerum in samenwerking met de Stichting Haagse Beeldende Kunst en Kunstnijverheid.

10 dec 14u en 19u30u. Het Oude Stadhuis,

Javastraat, Den Haag. Kijkdagen 6, 7 en 9 dec, 10-16u, 8 dec 10-14u30. Inl 020-3012950.

    • Gerda Telgenhof