Arthur, pak ze

Het heeft even geduurd, maar daar is hij dan. Arthur Docters van Leeuwen, uw eigen consumentenman.

Ruim twee jaar geleden, toen hij nog maar net aan het hoofd stond van ,,beurswaakhond'' Stichting Toezicht Effectenver keer, deed de doorgewinterde kenner van de krochten en wandelgangen van de overheidsbureacratie (Binnenlandse Veiligheidsdienst, college van procureurs-generaal) al een gooi naar zijn nieuwe rol.

Nu stapelt het werk zich op. De beurswaakhond krijgt een nieuwe naam (Autoriteit Financiële Markten) en een vernieuwde missie. Hij gaat toezien op beleggingsfondsen, consumentenkrediet, de producten van financiële instellingen, op hun consumentenvoorlichting en straks ook op de financiële bijsluiter die verplicht wordt bij hypotheken, spaarplannen en levensverzekeringen.

Beter dan de traditionele financiële toezichthouders, De Nederlandsche Bank en de Pensioen- en Verzekeringskamer, onderkende Docters van Leeuwen uit welke hoek de politieke wind waaide. Zijn grote concurrenten in het toezicht op het grote geld zagen de financiële consument heel lang niet staan. Zij waakten over de stabiliteit van `hun' branche, en redeneerden: hoe groter en machtiger de aanbieders van financiële producten, hoe beter. Stabiliteit stond voorop, dat was in ieders voordeel, ook van de branche zelf overigens. Concurrentie en heldere consumentenvoorlichting was iemand anders taak. Maar wiens?

Terwijl de toezichthouders hun sectoren hoedden, veranderde de politieke economie. In de jaren zeventig had je Jan Modaal, het ijkpunt van de Haagse koopkrachtplaatjes. Toen kwam het volkskapitalisme. En KPN. Meer dan een miljoen beleggende huishoudends. De beurshausse en de koersdaling. World Online.

De ,,moderne'' Jan Modaal is niet alleen meer spaarder. Hij heeft diverse verzekeringen, een persoonlijk krediet misschien, een woninghypotheek en wellicht is hij een kleine belegger, bijvoorbeeld met een optieregeling van zijn baas. Er zijn meer eigen woningbezitters dan vakbondsleden. Ook geldconsumenten zijn kiezers.

De markt biedt hen wel onbeperkte keuze, maar de markt zelf is niet bij machte de consument bijvoorbeeld heldere en transparante informatie te geven zodat hij alle aanbiedingen kan vergelijken.

En nu de consumentenman toch bezig is: wie de bijsluiters controleert, kan zich ook de klachten aantrekken. De diverse aanbieders van financiële producten hebben nu nog hun eigen klachtencommissies, -instanties en ombudsmannen, van de beurshandel tot en met de pensioenfondsen. Het is logisch om één klachtenloket te openen, bij dé Autoriteit.

    • Menno Tamminga