Adriaanse slachtoffer wanbeleid Ajax

Na het vertrek van Morten Olsen en Jan Wouters heeft Ajax in een tijdsbestek van drie jaar vanmorgen weer een trainer afgedankt. Het vertrek van Co Adriaanse verbloemt het wanbeleid van bestuur en directie.

Ook een ultieme reddingspoging van tien spelers heeft Ajax-trainer Co Adriaanse niet voor ontslag kunnen behoeden. Hoewel Ajax gisteravond in een fascinerende worsteling met FC Twente ondanks een rode kaart voor aanvaller Hossam een 2-0 achterstand wist om te buigen in een 3-2 overwinning, werd Adriaanse vanmorgen door de directie op non-actief gesteld. Na de miraculeuze ontsnapping verkondigde de 54-jarige trainer gisteravond nog dat hij ,,niet zonder zwemdiploma in het water was gevallen''. Maar Adriaanse had zijn krediet bij Ajax allang verspeeld.

Krampachtig wekte Adriaanse de indruk dat de directie nog steeds achter hem stond. ,,Maar dat hoeven ze niet telkens hardop uit te spreken'', zei hij gisteravond. Het 18-jarige talent Rafael van der Vaart pleitte vergeefs voor het aanblijven van de coach. ,,Het heeft nu geen zin de trainer eruit te gooien'', zei Van der Vaart. ,,We hebben met tien spelers ook voor Adriaanse gevochten. Laat deze overwinning het begin zijn van een nieuwe bloeiperiode voor Ajax.'' Algemeen-directeur Arie van Eijden en technisch-directeur Leo Beenhakker voerden vandaag met instemming van de Raad van Commissarissen van Ajax een besluit uit, dat ze al veel eerder hadden willen nemen.

Adriaanse heeft nimmer het vertrouwen genoten van de huidige directie, die de trainer als een vervelende erfenis beschouwden uit het tijdperk-Kales. De vorig jaar opgestapte directeur van Ajax stelde Adriaanse in maart 2000 aan als opvolger van de ontslagen Jan Wouters. Nadat interim-coach Hans Westerhof de ploeg moeizaam naar de vijfde plaats had geloodst, kondigde de van Willem II overgekomen Adriaanse vol trots aan dat ,,het publiek in de Arena weer zou sidderen van genot''. Maar ook de aanhang van Ajax heeft Adriaanse nimmer in de armen gesloten. Ook toen Wamberto gisteravond de inhaalrace tegen FC Twente vier minuten voor tijd bekroonde met het winnende doelpunt schalde het `Cootje rot op!' nog door de Arena.

Drie jaar kreeg Adriaanse de tijd Ajax weer om de landstitel te laten spelen. Maar sinds de aanstelling van het duo Van Eijden/Beenhakker roeide hij tegen de stroom in. Met harde hand renoveerde Adriaanse in zijn eerste seizoen zijn kwaliteitsarme selectie. Spelers als Jan van Halst, die nog door Wouters en de tijdelijke directeur spelersbeleid Danny Blind waren aangetrokken, werden verbannen naar `kleedkamer 2'. De populaire middenvelder Richard Witschge en routinier Aron Winter werden de meest prominente slachtoffers van het saneringsbeleid van Adriaanse. In rauwe bewoordingen (,,Adriaanse kan in de stront zakken'') hekelde Witschge de trainer, die door Winter een gebrek aan sociale vaardigheden werd verweten.

Na zijn vertrek naar Sparta, waar Winter door zijn vriend Frank Rijkaard liefdevol werd opgevangen, kondigde de vroegere aanvoerder reeds een terugkeer bij Ajax aan. ,,Want volgend seizoen kan alles weer anders zijn'', voorspelde Winter. Daarmee schatte hij de wankele positie van Adriaanse op waarde. Als een overlevingskunstenaar heeft de oud-speler van De Volewijckers en FC Utrecht zijn verblijf in de Arena nog een half jaar kunnen rekken. Op de laatste speeldag van het vorige seizoen wist Ajax de derde plaats in de eredivisie te bereiken, waarmee het team zich kwalificeerde voor de voorronde van de Champions League. In samenspraak met Beenhakker trok Adriaanse nieuwe, buitenlandse spelers aan (Ibrahimovic, Hossam, Trabelsi), omdat Nederlandse talenten als Arjen Robben liever bij PSV spelen dan bij een als kil ervaren beursgenoteerde onderneming.

Na de afstraffing door Celtic in de eerste wedstrijd uit de voorronde van de Champions League bleek wederom dat Adriaanse op een dun koord balanceerde. Tijdens een informele bijeenkomst in Glasgow uitten de Ajax-directeuren Van Eijden en Beenhakker openlijk hun afkeer van de trainer. Volgens Beenhakker zou de rechtlijnige coach de spelers monddood maken en Van Eijden stelde openlijk vast dat hij Adriaanse nooit zou hebben aangetrokken. De contouren van een karaktermoord waren geschetst en tegen die achtergrond voelde Adriaanse zich gedwongen zelfs het cultuurgoed van Ajax te verloochenen. Met een verdedigend concept door Adriaanse symbolisch met de Berlijnse Muur vergeleken won Ajax achtereenvolgens bij Celtic, Feyenoord en FC Twente.

Het door Adriaanse ontworpen betonvoetbal was niet om aan te zien, maar de directie kon in die fase moeilijk de trainer van de koploper wegsturen. Daarna werd Ajax voor de tweede keer door een modale ploeg uitgeschakeld in de tweede ronde van het UEFA-Cuptoernooi en een pijnlijke reeks nederlagen in de Arena werd Adriaanse fataal. Hij gaat in elk geval de geschiedenis in als de coach, die afscheid nam met een voor Ajax cruciale overwinning. Toch bleek Adriaanse, de voormalige directeur opleidingen van Ajax tijdens het bewind van Louis van Gaal, een marionet in handen van de directie. Van Eijden en Beenhakker mogen echter blijven zitten, terwijl zij medeverantwoordelijk zijn voor het wanbeleid bij het op drift geraakte Ajax.

Onder hun regie werd de Deense aanvaller Gr⊘nkjaer tot een transfer gedwongen om de verliezen aan de beurs te camoufleren en kreeg spits Arveladze een tijdelijk speelverbod opgelegd tot hij – met verlies – aan Glasgow Rangers kon worden verkocht. Morgen wordt oud-penningmeester Arie van Os feestelijk uitgeluid door de raad van commissarissen, terwijl hij sinds het voor Ajax fatale Bosman-arrest de voornaamste architect is geweest van een bedroevend aan- en verkoopbeleid. Voorzitter Michael van Praag vertrekt pas volgend jaar in de wetenschap dat na Morten Olsen en Jan Wouters met Co Adriaanse de derde trainer in drie jaar tijd werd geofferd om vooral het falen van bestuur en directie te verbloemen.