Duits ondernemingsrecht zit Deutsche dwars

Josef Ackermann, aankomend topman van Deutsche Bank, is een gewiekst mediastrateeg.

Toen hij het afgelopen weekeinde op een conferentie `overvallen' werd door een Duitse journalist, toonde hij zich bewonderenswaardig lenig van geest. Hij drukte een kwalijk gerucht de kop in en probeerde zich voor te doen als een aantrekkelijk hervormer. Rolf Breuer, Ackermanns weinig geliefde baas, zal niet vóór het eind van zijn termijn in mei aftreden als woordvoerder van de raad van bestuur, in het Duits `Vorstand' geheten. Ackermann wil die Vorstand voortaan links laten liggen. Hij wil een onder de raad van bestuur ressorterend uitvoerend comité instellen, dat de onderneming volgens angelsaksische normen bestuurt.

In principe is het naar de achtergrond schuiven van de Vorstand niet zo'n slecht idee. Het Duitse ondernemingsrecht, dat wettelijk verplicht stelt dat de raad van bestuur als een orgaan van gelijken opereert, dus zonder sterke topman die het bedrijf bestuurt, lijkt slecht te passen bij de moderne ondernemingscultuur. De huidige woordvoerder van Deutsche, Rolf Breuer, leek vaak slechts nominaal de baas van het bedrijf waar hij in theorie leiding aan geeft. Bovendien heeft het systeem van de Vorstand aantoonbaar bijgedragen aan de verkalking van de organisatiestructuur van Deutsche.

Hoewel de zakenbankdivisie voor bijna 60 procent van de winst van het concern zorgt, heeft de divisie slechts één vertegenwoordiger in de Vorstand.

Maar is het hervormen van de raad van bestuur werkelijk de grootste taak die Ackermann wacht? Wellicht is het Vorstand-systeem, dat door de wettelijke verankering niet veranderd maar wel omzeild kan worden, inderdaad niet helemaal perfect. Maar het verhindert sterke bestuurders niet de show te stelen, als zij daar de juiste persoonlijkheid voor hebben. Zowel Alfred Herrhausen als Hilmar Kopper, voormalige woordvoerders, gedroegen zich als Amerikaanse topmannen. Als Ackermann sterk genoeg is, kan hij ongetwijfeld ook met zijn vuist op tafel slaan. Hij moet in ieder geval beginnen met het vergroten van de inbreng van de zakenbankdivisie in de bestuursstructuur.

Maar de toekomst van Deutsche hangt niet af van een paar institutionele hervormingen, hoe interessant die ook mogen zijn. Ackermann erft een bedrijf dat voortaan zijn jaarrekeningen zal opstellen aan de hand van Amerikaanse boekhoudkundige regels. Dat zal ongunstige vergelijkingen tussen Deutsche en zijn Amerikaanse branchegenoten in de hand werken. Als Deutsche - en de reputatie van Ackermann - onder deze zwaardere omstandigheden tot bloei willen komen, moet Ackermann bewijzen dat hij Deutsche's beloften om de bedrijfsactiviteiten te herstructureren kan waarmaken. Het is dus hoog tijd om de kosten omlaag te brengen.

Onder redactie van Hugo Dixon.

Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com.

Vertaling Menno Grootveld

    • Jonathan Ford