Bordeel Russische stijl

Lang zal de Russische commerciële omroep TV6 niet meer leven. Maar ze wil groots ten onder gaan. In de westelijke hal van hotel Rossia tegenover het Kremlin, met 2.881 kamers de grootste herberg van het land, heeft TV6 een appartement gebouwd. Binnen moeten zes jongens en meisjes tussen 20 en 25 jaar zich 34 dagen staande houden. Buiten volgen dertig camera's en een paar driftig schrijvende psychologen hun gedrag. Zo nu en dan krijgen ze worst toegeworpen, in de hoop dat ze ruzie gaan maken. Eens per week wordt er een deelnemer weggestemd. De laatste wint een eenkamerflat. Geen gewoon woninkje, maar in `Europese stijl gerenoveerd'.

Het programma heet Achter glas. Het motto is: ,,Loeren niet verboden, niet kijken onmogelijk''. Een ,,heel nieuw concept'', beweert TV6. Endemol denkt er anders over. Eerst dachten ze in Aalsmeer dat de verschillen met Big Brother (periode, populatie en prijs) te groot waren om juridisch een kans te maken. Nu zoeken ze alsnog een advocaat.

Want Achter glas is een hit. De fanaten kopiëren beelden op eigen websites, bij voorkeur die van deelnemers die hét met elkaar doen of willen doen. Want daarom draait ook in Rusland alles. Oudere Russen zijn verontrust. Serieuze kranten openen hun voorpagina met artikelen over dit ,,nieuwe type bordeel''.

,,Jezelf laten horen stemt trots. Bekeken worden is nog beter'', aldus de kwaliteitskrant Izvestia. De Orwelliaanse rol van Big Brother is volgens een analyse van Joeri Bogomolov overgenomen ,,door de maatschappij die al spiedend haar totalitaire reflexen ontdekt''. Zelfs het ministerie van Onderwijs heeft een duit in het zakje gedaan. ,,De deelnemers zullen op langere termijn negatieve invloed ondergaan in hun persoonlijke ontwikkeling, gezinsleven en intieme relaties'', aldus de psychologenraad van het departement. Kijkers lopen dat risico eveneens. TV6 moet het programma staken.

Dat is TV6 niet van plan. Achter glas is een wapen in een politiek gevecht. TV6 was een jaar geleden volstrekt onbelangrijk in Rusland. De zender kreeg pas enige status nadat een deel van de redactie van de commerciële zender NTV overstapte. NTV eigendom van mediamagnaat Goessinski, die bij Marbella in ballingschap leeft was toen onderwerp van een machtsstrijd tussen president Poetin en enkele oligarchen die groot waren geworden onder de vleugels van diens voorganger Jeltsin. Goddank had NTV schulden. Via een civielrechtelijke weg was het staatsgasbedrijf Gazprom in staat NTV over te nemen. Hoofdredacteur Kiseljov nam de wijk naar TV6 van Berezovski, de brutaalste van alle oligarchen.

De meeste kijkers bleven aanvankelijk trouw aan NTV. Maar de laatste maanden begint TV6 de slome regeringszender RTR en ook NTV nadrukkelijk op de hielen te zitten. Met een kijkcijfer van 13 procent is TV6 bijna net zo belangrijk als RTR. Het staatskanaal ORT heeft nog maar een voorsprong van zes puntjes. Deze cijfers hebben alleen op Moskou betrekking, maar elke victorie begint nu eenmaal in de hoofdstad en nergens anders.

TV6 wacht nu hetzelfde lot als NTV. Volgens het Kremlin is het puur toeval. Maar net als NTV een jaar geleden is TV6 ineens onderwerp van een politiek-financiële strijd, dit keer tegen Berezovski. En met het machtige olieconcern Loekoil, dat 15 procent van de aandelen van TV6 bezit. Met dat pakketje achter de hand deed Loekoil `an offer you can not refuse'. Berezovski kon die 15 procent terugkrijgen door een deel van zijn oliemaatschappij Sibneft af te staan. De oligarch vermoedde een chicane van het Kremlin en weigerde het niet te weigeren bod. Waarop Loekoil bij de rechtbank liquidatie van de zender afdwong. Deze week viel het doek bijna definitief. De rechter gaf Loekoil gelijk. Cassatie is mogelijk. Maar bijna niemand zet in op Berezovski.

Max, Dan, Zjanna en Margot zitten nog altijd in het huis Achter glas omdat ze beroemd willen worden of gewoon ,,voor de kick''. In feite zijn ze pionnen in een spel waarvoor ze veel te klein zijn.

Net als in Nederland.

    • Hubert Smeets