Defensie stoot grond af

Natuurbeheerders zijn blij dat Defensie oefenterreinen afstoot. Maar ze vinden het jammer dat de overgebleven terreinen vaak midden in natuurgebieden liggen.

Van de elfduizend hectare aan oefenterreinen stoot Defensie er de komende jaren bijna vijfduizend af, zo heeft staatssecretaris Van Hooff gisteren bekendgemaakt. Welke terreinen buiten gebruik zijn gesteld, hing volgens Defensie samen met onder andere de omvang van het gebied, de afstand tot de kazerne, aanwezigheid van faciliteiten en de eigendomssituatie.

Daarnaast heeft Defensie laten meewegen of de natuurwaarde van een gebied werkelijk gebaat zou zijn bij een vertrek. Er is een lijst van 25 gebieden samengesteld, in grootte variërend van 22 tot 507 hectare. De terreinen zullen vermoedelijk aan natuurbeheerders worden overgedragen, zoals provinciale Landschappen, Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer.

De natuurbeheerders verwelkomen de maatregelen. Harry Koenders van Staatsbosbeheer noemt het een goede zaak dat Defensie uit de verminderde ,,oefenbehoefte' de conclusie heeft getrokken dat er dan ook minder terreinen nodig zijn. Koenders ziet goede mogelijkheden om met de aanwinsten de bestaande, vaak versnipperde natuur te verbinden tot grotere eenheden. Als voorbeeld noemt hij het gebied van de Drentse Aa, waar straks 367 hectare Balloërveld aan de natuur kan worden toegevoegd.

Defensie gaat de komende jaren op een beperkt aantal terreinen niettemin veel oefenen, zo laat een woordvoerder weten. De luchtmobiele brigade is bedeeld met de Eder- en Ginkelse heide en De Haar in Drenthe, een terrein dat nu wordt aangelegd. Gemechaniseerde eenheden oefenen in het Groningse Marnewaard en het Brabantse Oirschot. Ten slotte zijn er terreinen voor eenheidsoefeningen op de Leusderheide, Weerterheide en Havelte-West, alsmede op het Stroese Zand in de Veluwe.

Een deel van de terreinen, in totaal 2.488 hectare, valt binnenkort niet meer onder de ecologische hoofdstructuur, het netwerk van aaneengesloten natuurgebieden waarvoor strenge richtlijnen gelden. Het betreft een terrein Havelte-west in Drenthe, de Utrechtse Leusderheide, twee terreinen bij Oirschot en de Vlasakkers bij Amersfoort. Dit om ,,flexibel' te kunnen inspelen op veranderende oefenbehoeften. Er ligt een akkoord dat Defensie de mogelijkheid biedt om niet voor ieder wissewasje een vergunning aan te moeten vragen bij het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, maar ook Defensie verplicht om eerder afgesproken natuurdoelen te halen. ,,Feitelijk vallen de gebieden buiten de ecologische hoofdstructuur maar inhoudelijk vallen ze er binnen', zegt een woordvoerder van staatssecretaris Faber (Natuurbeheer), die onderstreept dat Defensie als een goede natuurbeheerder bekend staat. ,,Dat heeft natuurlijk alles te maken met het feit dat de gebieden voor publiek gesloten zijn.' Als de gebieden later voor Defensie overbodig mochten worden, zullen ze opnieuw binnen de ecologische hoofdstructuur worden gebracht.

Staatsbosbeheer vindt het bij alle vreugde over de nieuwe natuur een ,,gemiste kans' dat Defensie wat de overgebleven terreinen betreft niet heeft ,,doorgepakt' en de ruimtelijke ordening op langere termijn heeft meegewogen. Waarom bijvoorbeeld intensief blijven oefenen op de Eder- en Ginkelse hei als er elders ambitieuze plannen bestaan om van de Veluwe een nog groter aaneengesloten gebied te maken? Koenders: ,,Defensie doet veel goed werk. Maar het is ons niet altijd duidelijk waarom veel oefenterreinen binnen de ecologische hoofdstructuur moeten liggen. Ik beweer niet dat ze midden in de stad moeten gaan oefenen, maar waarom niet gekeken naar Flevoland, waar nog ruimte is?' Dat heeft veel met kosten te maken, zegt een Defensiewoordvoerder. ,,Als je vanuit de kazerne honderd kilometer naar een nieuw oefenterrein moet reizen, is dat weinig efficiënt.'

Gerectificeerd

Defensie

In het artikel Defensie stoot grond af (in de krant van dinsdag 27 november, pagina 2) stond dat Defensie vijfduizend van de elfduizend hectare aan oefenterreinen gaat afstoten. Defensie stoot vijfduizend van de zestienduizend hectare af. Er blijft elfduizend hectare aan oefenterreinen over.