The Devil's own

Het zou moedig en waarschijnlijk onmogelijk zijn om The Devil's own nu te produceren. Want in de film wordt het leven van een IRA-terrorist tamelijk sympathiek voorgesteld. Vier jaar geleden was daar aanmerkelijk minder moed voor nodig. Gezien het thema zou Al Pakula's film dus heel actueel kunnen zijn. Dat is hij niet.

The Devil's own is een jongensfilm - in de videotheek te vinden onder het klantvriendelijkere kopje `actiefilm'. Het heeft vaste elementen van het genre zoals het buddy-thema, de oppervlakkige liefde van de held, en de verplichte vrouwonvriendelijkheid. Zo zegt Harrison Ford als Brad Pitt bij hem komt wonen: ,,Eindelijk iemand in huis die ook staand pist.''

En er zijn typische mannengrapjes zoals die van Pitt bij het zien van een verrotte vluchtboot: ,,Dit is dus de marine van de IRA.''

De meest gezochte terrorist van Ierland (Pitt) duikt in New York onder bij het gezinnetje van brave politieagent (Ford) en diens vrouw en twee dochters. Aanvankelijk lijkt de terrorist op te bloeien in het vredige huiselijke leven, maar de realiteit verstoort de illusie. Slechts tien minuten speelt het verhaal zich af in Noord-Ierland. Dat is jammer. Want ik smelt bij het zien van natte Ierse straten. In plaats daarvan krijg je anderhalf uur lang een kleurloze New Yorkse buitenwijk te zien.

Ook inhoudelijk is de film flets. De IRA-terrorist is een leeg personage. Hij heeft zijn redenen, maar geen geweten, geen twijfel. Psychologisch is dit misschien wel aannemelijk, voor de film is het een struikelblok. Want er is geen enkele morele suspense. Pitt speelt een engelachtige terrorist zonder inhoud. De enige die met een moreel dilemma worstelt is het personage van Ford. Maar films over tobbende smerissen kenden we al. Visueel is er bovendien weinig vuurwerk. Op misschien één scène na waarin een sporttas ontploft in het gezicht van een gangster.

Pitt zou aan het eind van de opnames hebben gezegd dat hij het een tamelijk overbodige film vond. Ondanks zichzelf heeft de film daarna aan betekenis gewonnen. Door de in de film aangestipte Iers-Amerikaanse connectie bijvoorbeeld. Na het stopzetten van de illegale steun van rijke Ierse Amerikanen levert de Irish republican army nu de wapens in. Pakula had voor de opvolger van The Pelican Brief (1993) dus een goed onderwerp in handen, maar hij deed er weinig mee. Dat neemt niet weg dat het tegenwoordig heel heilzaam is om je bijna twee uur in een IRA-terrorist te verplaatsen.

The Devil's Own (Alan J. Pakula, 1997, VS), V8, 20.30-22.30u.

    • Frank Noë