Overlevingstocht Adriaanse nu bijna uitzichtloos

Met zijn zwalkende beleid heeft coach Adriaanse het kwetsbare elftal van Ajax niet alleen van zijn identiteit beroofd, hij heeft tevens de achterban van zich vervreemd.

Met een kapitale inschattingsfout heeft Ajax-trainer Co Adriaanse gisteren zijn moeizaam verkregen krediet nagenoeg verspeeld. Binnen het kwartier bewees PSV dat Adriaanse ten onrechte had gekozen voor zijn eerder met succes beproefde variant met vijf verdedigers. Door zich bovendien hardnekkig achter die tactiek te verschuilen, maakte de omstreden coach zijn overlevingstocht bij Ajax bijna uitzichtloos. Pas tijdens de rust corrigeerde Adriaanse het falende concept zonder vleugelspelers. Maar ook met een extreem aanvallend systeem kon Ajax een nieuwe crisis na de derde thuisnederlaag op rij niet voorkomen.

Na de smadelijke aftocht voor de UEFA Cup tegen FC Kopenhagen, de thuisnederlaag tegen NAC en het zoveelste verlies tegen PSV lijkt het aftellen voor Adriaanse opnieuw begonnen. Nog geen drie maanden geleden suggereerde de Ajax-directie tijdens een informele persborrel in Glasgow dat de club een noodscenario had opgesteld als de trainer niet langer te handhaven was. Door openlijk afstand te nemen van de huisstijl wist Adriaanse echter het hoofd boven water te houden, al ontdekte ook hij de afgelopen weken dat Ajax te voorbarig als kampioenskandidaat was bestempeld.

Tot verbazing van zijn selectie durfde Adriaanse juist tegen het evenzeer dolende PSV niet van zijn eigen kracht uit te gaan en daar had zijn collega Gerets al op gerekend. Bovendien illustreerde het 18-jarige talent Van der Vaart dat hij als linkermiddenvelder beter tot zijn recht komt dan als schaduwspits, zeker in een 5-3-2 systeem, waarbij de topscorer van Ajax zelden werd bereikt. En op de door Ajax vrij gelaten flanken hadden de PSV-backs Ooijer en Heintze een helft lang vrij spel. ,,In plaats van er vol in te kleunen, hebben wij PSV juist sterk gemaakt'', mopperde doelman Grim.

De 36-jarige aanvoerder van Ajax kampt met een lichte virusinfectie, waarbij zijn bovenlip onder stress openspringt. Die kwetsuur zal voorlopig niet genezen. Grim constateerde op bittere toon dat geen enkel spelsysteem is opgewassen tegen de blunders in de verdediging van Ajax.

,,Bij het eerste doelpunt kon Vennegoor of Hesselink de bal wel drie keer beroeren voor hij op doel schoot en na mijn redding gaven we bij de rebound van Kezman weer niet thuis. Vervolgens mocht Lucius op de rand van het strafschopgebied de bal in alle rust controleren, omdat niemand van ons naar hem toeging. Ik kook van woede. Het is belachelijk hoe wij de goals weggeven. Maar het lijkt me verstandiger om mijn kritiek te bewaren tot de nabespreking.''

Adriaanse heeft het nodige uit te leggen. Passief onderging hij de lijdensweg van zijn elftal in het eerste bedrijf tegen PSV. Pas na rust leek Ajax met de invallers Van der Meyde en `Mido' Hossam op de vleugels weer op zichzelf, maar krampachtig hield Adriaanse de grootste dissonant de hand boven het hoofd. Spits Ibrahimovic presenteert zich als een over het paard getilde puber met zwiepende ellebogen, die slechts opvalt door zijn onbeholpen motoriek en provocerend gedrag. Terwijl Machlas op de reservebank bleef, mocht de ook voor 19 miljoen gulden aangetrokken Zweed het falende aankoopbeleid van Ajax demonstreren.

Tijdens het duel met FC Groningen velde Ibrahimovic verdediger Schoenmakers met een elleboogstoot, maar dat incident was arbiter Jol ontgaan. Pas na bestudering van de tv-beelden werd Ibrahimovic door de tuchtcommissie van de KNVB voor vijf duels verbannen. Gisteren maakte `Zlatan' onder de ogen van dezelfde scheidsrechter een nieuw slachtoffer, toen hij Faber met zijn elleboog in de nek trof. De PSV'er werd per brancard van het veld gevoerd, maar de schade bleef beperkt tot een stijve nekspier. Ook dit keer hield Jol de kaarten op zak. Opzet valt dit keer moeilijk te bewijzen, omdat op de tv-beelden niet te zien valt of Ibrahimovic zijn elleboog bewust in de nek van Faber plantte. Stuitend was zijn kille reactie op het voorval. Ibrahimovic gunde de geblesseerde speler van PSV zelfs geen blik waardig.

Slechts één van de laatste zeven duels wist Ajax te winnen en door de derde nederlaag in de competitie hebben de Amsterdammers nu vijf verliespunten meer dan de nieuwe koploper Feyenoord. De directie van Ajax zal zich bij een tweede noodscenario niet alleen door de statistieken laten leiden. Met zijn zwalkende beleid heeft Adriaanse het kwetsbare elftal niet alleen van zijn identiteit beroofd, hij heeft tevens de achterban van zich vervreemd.

Voor Adriaanse gaat de Arena steeds meer op een spookhuis lijken. Hatelijk scandeerden de Ajax-supporters de naam `Van Basten' en op een spandoek werd vermeld dat `Co de zwakste schakel' bij Ajax is. Na afloop van het duel moest de Mobiele Eenheid in actie komen om de frustraties bij een deel van de Ajax-aanhang te beteugelen.

Die beklemmende ambiance zal Jan Wouters bekend voorkomen. Hij werd in maart 2000 als trainer van Ajax ontslagen na een nederlaag in de jubileumwedstrijd tegen FC Twente. Uitgerekend die ploeg komt woensdag op bezoek in de Arena om Adriaanse wellicht het laatste zetje te geven.

    • Robèrt Misset