Drempels weg

Blinden en slechtzienden hebben niet veel aan internet. Niet omdat ze websites niet kunnen zien, maar omdat de meeste websites te veel plaatjes, audio en video bevatten. Blinden kunnen websites die voornamelijk uit tekst bestaan prima lezen met een brailleapparaat dat aan de computer is aangesloten.

De meeste websites worden ontworpen zonder rekening te houden met blinden en slechtzienden. Een plaatje hoeft op zichzelf geen probleem te zijn, als maar vermeld wordt wat er op het plaatje te zien is. HTML (Hypertext Mark-up Language), de taal waarin webpagina's worden gemaakt, kent een speciale code om aan te geven wat erop een plaatje te zien is. De zogeheten ALT-tag biedt webontwerpers ruimte voor een korte beschrijving van een plaatje.

Aan filmpjes in plaats van nieuwsberichten, zoals CNN, de BBC en de Nederlandse nieuwssite Nu.nl die aanbieden, hebben blinden ook niet veel. Sites moeten in ieder geval duidelijk aangeven dat er een filmpje is te zien zodat blinde websurfers het kunnen aanklikken om de gesproken tekst te beluisteren.

Hoewel Nu.nl regelmatig videofragmenten bevat, is de site een van de best toegankelijke nieuwssites, oordeelde de gehandicaptenorganisatie Drempels weg. Drempels weg is een initiatief van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). De organisatie test regelmatig websites en deelt prijzen uit voor de best toegankelijke sites voor blinden, slechtzienden en andere gehandicapten. De meeste Nederlandse nieuws- en mediasites zijn slecht toegankelijk voor visueel gehandicapten, concludeerde Drempels weg van de zomer. De organisatie, die zich ook bezig houdt met de problemen die verstandelijk gehandicapten en doven ondervinden op internet, testte twintig sites. De site van het KNMI was het meest toegankelijk voor visueel gehandicapten. Ook Nu.nl, het Parool en Weer.nl zijn geschikt voor mensen die niets of niet goed kunnen zien. Het minst toegankelijk waren het Financieel Dagblad, Elsevier en SBSNet. Deze sites gebruiken codes die brailleapparaten niet begrijpen, te veel kleuren en geven niet aan wat er op afbeeldingen te zien is.

Drempels weg probeert ook om zoekmachines en portals toegankelijker te maken. Zoekmachines zijn belangrijk voor visueel gehandicapten, zegt de blinde Paul Erkens die voor Drempels weg websites test: ,,In folders en in reclame, op bussen, op billboards, op tv wordt steeds vaker verwezen naar internetadressen. Tenminste, dat hoor ik van zienden. Daar kan ik niet bij. Dus wil ik bij deze informatie kunnen komen, dan heb ik een goede zoekmachine nodig.'' De meeste zoekmachines en overzichtssites maken een rommelige indruk, vindt Drempels weg. ,,Op sommige zoekmachines moet ik zoeken naar de zoekmachines. Ze halen er zo veel informatie, zoals beltonen, bij. Ja, ik begrijp dat ze zich moeten richten op trends, maar ze verliezen daardoor uit het oog waar het om gaat: zoeken én vinden op internet'', aldus de dove Pascal Ursinus die samen met andere gehandicapten voor Drempels weg zoekmachines testte. De Amerikaanse zoekmachine Google, die ook een Nederlandse variant kent, was volgens Drempels weg het best bereikbaar voor gehandicapten. ,,De duidelijke en heldere opzet maken de website enorm gebruiksvriendelijk. Daarnaast kan de lettergrootte makkelijk worden aangepast.'' Na een test van twintig zoekmachines en portals heeft de organisatie de site-eigenaren gevraagd een intentieverklaring te tekenen waarin ze beloven hun best te doen hun site beter toegankelijk te maken. Tien van de aangeschreven websites, waaronder Planet.nl en MSN.nl, hebben de verklaring inmiddels getekend.

De Belgische site Seniorennet.be opende onlangs een sprekende website om visueel gehandicapten beter van dienst te kunnen zijn. Alle teksten op de site, die is bedoeld voor ouderen op internet, kunnen ook als geluidsbestand afgespeeld worden. Naast de teksten staat een aanklikbaar icoon (met een tekstuele verwijzing). Als het icoon wordt aangeklikt, wordt een geluidsbestand afgespeeld. De site bevat in totaal 180 uur gesproken tekst.

klaver@nrc.nl

    • Marie-José Klaver