`Achtergrond politieagent controleren'

De Nederlandse politie heeft onvoldoende armslag bij het screenen van nieuwe agenten op criminele contacten in de privé-sfeer.

Ook de mogelijkheden om agenten die al in dienst zijn, daarop te screenen, schieten tekort. Minister de Vries van Binnenlandse Zaken moet juridische blokkades die afdoende onderzoek naar familie en vrienden van nieuw aan te nemen agenten onmogelijk maakt, door aanpassing van de wet uit de weg ruimen, zo gaat de Raad van Hoofdcommissarissen hem op korte termijn vragen.

Het natrekken van antecedenten in de privé-sfeer mag nu alleen bij door de sollicitant zelf opgegeven referenties. Woordvoerder De Bakker van de Raad van Hoofdcommissarissen bevestigt de lacune in de wetgeving. ,,We mogen justitiële antecedenten van sollicitanten natrekken. Maar we mogen niet checken of zijn broer mogelijk een cocaïnelijn naar Paramaribo onderhoudt.''

Onderzoek naar dubieuze contacten in de privé-sfeer (zogeheten milieu-onderzoek) vond tot voor kort standaard plaats bij alle grote politiekorpsen in het land. Totdat eerder dit jaar bleek dat een wettelijke basis voor dergelijke screening ontbrak. Een commissie onderleiding van de Friese korpschef Foeke Wagenaar inventariseerde in opdracht van de Raad van Hoofdcommissarissen wat bij screening van sollicitanten wel en niet mag. Wagenaar kwam tot de conclusie dat antecendenten in de privé-sfeer niet mogen worden nagetrokken, ondanks de gangbare praktijk bij veel korpsen.

Hetzelfde geldt voor het natrekken van dubieuze contacten van agenten die al in dienst zijn. Ook daarvoor gaat de Raad van Hoofdcommissarissen wetsaanpassing bepleiten. Het onderhouden van dubieuze en criminele contacten en het lekken van informatie naar dat circuit is een van de belangrijkste ontslaggronden van agenten. Dat bleek vorig jaar uit onderzoek van het Centrum voor Politiewetenschappen van de Vrije Universiteit in Amsterdam naar de ontslaggrond van agenten bij 23 politiekorpsen in het land.

Diverse korpsen tasten nu al af waar de grenzen liggen van wat wel en niet mag bij milieuonderzoek. ,,Stoeien met de mogelijkheden die er nu nog zijn'', noemt de Rotterdamse woordvoerder A. Geelhof dat. ,,Want de regelgeving is nu te krap. We vragen nu toestemming aan de sollicitant of we familieleden mogen interviewen.''

In de hogere rangen van het politieapparaat is vergaande integriteitsscreening overigens wel geregeld in de Wet Veiligheidsonderzoeken. Die wet voorziet in BVD-onderzoek naar zogenaamde vertrouwensfuncties bij de rijksoverheid.