ZOLANG DE HERSENEN NIET ZIJN AANGETAST IS ALZHEIMER TE KEREN

De ziekte van Alzheimer ontstaat na een langdurig, sluipend proces in de hersenen. Daar maken onder andere ontstekingsprocessen deel van uit. Ontstekingsremmende middelen zouden dan wellicht de geestelijke aftakeling van Alzheimerpatiënten kunnen voorkomen, stoppen of op zijn minst vertragen. Onderzoekers van het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam hebben nu vastgesteld dat niet-steroïde ontstekingsremmers (NSAIDs) zoals diclofenac, ibuprofen of naproxen, inderdaad bescherming bieden tegen het ontstaan van Alzheimer. De bescherming werkt het best als de middelen worden genomen vóór de eerste symptomen van de ziekte merkbaar worden. De dosering lijkt er niet toe te doen (New England Journal of Medicine, 22 nov.).

Eerdere pogingen om een verband aan te tonen tussen het gebruik van NSAIDs en de ziekte van Alzheimer hadden wisselende resultaten. Met een acht jaar durend onderzoek onder bijna 7000 55-plussers uit de Rotterdamse wijk Ommoord wisten de onderzoekers zinnige gegevens te verzamelen. De deelnemers vertoonden aan het begin van het onderzoek geen tekenen van dementie. Een kleine drie jaar later en aan het eind van het onderzoek werden ze hierop opnieuw onderzocht.

Tijdens de onderzoeksperiode begonnen bijna 400 deelnemers te dementeren. Driekwart van hen had de ziekte van Alzheimer; ruim de helft van de overigen leed aan vasculaire dementie, die meestal het gevolg is van vele kleine herseninfarcten. Daarnaast werd op basis van gegevens van de Ommoordse apotheken van alle deelnemers vastgesteld hoeveel maanden ze in de voorafgaande jaren NSAIDs gebruikten.

Na een statistische bewerking van alle gegevens bleek dat mensen die korter dan twee jaar NSAIDs namen maximaal 15 procent minder kans op de ziekte van Alzheimer hadden dan mensen die (nagenoeg) geen NSAIDS gebruikten. Voor deelnemers die langer dan 24 maanden deze ontstekingsremmers gebruikten was de kans met 80 procent verminderd. Andere vormen van dementie (zoals vasculaire) werden niet beïnvloed door NSAID-gebruik.

De kans dat NSAIDs helpen om Alzheimer te voorkomen, is dus vooral groot wanneer de middelen meer dan twee jaar zijn gebruikt. Dit kan betekenen dat ze alleen beschermend werken als er nog geen sprake is van aantasting van de hersenen. Voorlopig blijft het nog de vraag of het zin heeft om alle mensen van boven de 50 preventief NSAIDs te geven.

    • Huup Dassen