Société's addertje

In de palingrepubliek Nederland mag alles, vooral in de financiële wereld. De toezichthouders blaffen, maar de karavaan valse profeten, handige jongens en zakkenvullers trekt verder. Het volk trekt willig de portemonnee open voor het zoveelste zogenaamd nieuwe product, verblind door garanties en hoge rendementen. Een voorbeeld.

Uit een advertentie. `Wat dacht u van een gegarandeerd rendement van 7,5 % per jaar? Of een inleggarantie van 100 %? Met Walewein veilig beleggen kunt u al vanaf 5.000 euro de zekerheid van sparen combineren met het rendement van beleggen. Daarbij heeft u de keus tussen drie producten die door de Société Generale (SG) exclusief voor Walewein zijn ontwikkeld: Walewein 7,5 %, 10 % en 200 %.'

De Nijmeegse bemiddelaar `Walewein Financiële Concepten en Strategieën' biedt deze producten aan en heeft er beursnotering voor aangevraagd. Er is een prospectus beschikbaar. De 7,5 procent-versie werkt zo.

Je stort zeg 10.000 euro en ontvangt daarna vijf jaar lang 7,5 procent rendement per jaar. Gegarandeerd door de SG. Dat lijkt heel wat, maar het is uiteindelijk een sigaar uit eigen doos. Bovendien gaat er eenmalig 2 procent aan emissiekosten af, en eens per jaar 96 euro administratiekosten. Het eerste jaar bedraagt het rendement dus niet 750 euro, maar 454 euro, of 4,54 procent. De volgende vier jaren 654 euro, of 6,45 procent.

Kan je de SG aan die 7,5 procent uit de advertentie houden? Of Walewein? De laatste niet, want men treedt slechts op als cliëntenremisier. Die mag (moet) klanten in contact brengen met een orderremisier. Meer niet. In dit geval Agents Trust Nederland Vermogensbeheerders. Een kwestie van functiescheiding in de effectenwereld. Hoewel? Walewein en ATN wonen op hetzelfde adres en delen een postbus. Twee handen op een buik, derhalve. Niks scheiding.

ATN wordt in de advertentie aangemerkt als zorgplichthouder, moet daarom rekening houden met de belangen van de (potentiële klant. ATN staat bij de Stichting Toezicht Effectenverkeer (www.STE.nl) in het register als orderremisier en vermogensbeheerder. In beide functies geeft men kooporders en verkooporders door aan de Société, die als echte effecteninstelling (en bank) zorgt voor de uitvoering.

Door die drie partijen lijkt de opzet op het straatspel balletje, balletje, waarbij je geld onder een van drie bekers ligt en je moet raden welke. De exploitant probeert de geldgever zand in de ogen te strooien door bekers en inleg snel te verwisselen. Kortom: wie is er nou aansprakelijk?

Lezers vragen nogal eens welk addertje er schuilt onder het groene gras van een product. In algemeen willen aanbieders er veel beter van worden, zonder risico te lopen. Hoe zit dat hier?

Je stort 10.000 euro, plus kosten, en daarna stopt ATN geld in de aandelen van twaalf internationals (ABN Amro als enige Nederlandse)-zie specificatie op www.walewein.nl. Tijdens de eerste vijftien maanden valt elke drie maanden het slechtst presterende aandeel af, zodat alleen de zeven beste (of minst slechte) overblijven. Op de einddatum vallen de beste vijf af. Uit de koersen van de slechtste twee overblijvers berekent de beheerder een positief of negatief percentage ter vermenigvuldiging met de beginstorting. De helft van het eindresultaat krijgt de deelnemer in handen, en de beheerder de andere helft.

Het is gewoon een belegging, geen beleggingsfonds. Het is evenmin zoals de advertentie beweert `een combinatie van de zekerheid van sparen met het rendement van beleggen'. Bij sparen blijft je hoofdsom intact, hier niet. Wel rept men dat SG garant staat voor de uitkeringen, maar dat zegt niets over de hoogte van de einduitkering. Die kan negatief uitvallen door koersontwikkelingen en de gekozen formule. Er moeten drie partijen aan verdienen.

Hoe voordelig is die 4,54 tot 6,45 procent per jaar? Je mist als belegger het jaarlijkse dividend wat toevalt aan de beheerder – ABN Amro circa 4,8 procent. Bij de verkopen in de eerste vijftien maanden komt er geld vrij waar ATN voor zichzelf rendement mee kan behalen. Net als met het toepassen van opties. Daarbij gaat men bij de ingewikkelde en onvoorspelbare bepaling van de eindafrekening uit van de slechtste twee fondsen van de zeven, wat het resultaat voor de deelnemer drukt.

ATN zal wel een goed idee hebben van zijn opbrengst, want men heeft het verloop van de portefeuille over de afgelopen tien jaar per dag doorgerekend. Wie graag in aandelen wil, kan waarschijnlijk zelf voordeliger beleggen. Met dividend plus geschreven callopties simuleer je desgewenst een jaarrendement.

Adriaan Hiele (hiele@nrc.nl) beantwoordt vragen van lezers op www.nrc.nl/geld.

    • Adriaan Hiele