Het nieuwe normale

Donderdag was het Thanksgiving. Dan heeft iedereen vrij, behalve de soldaten van het economische front, dat wil zeggen het winkelpersoneel. Het mag waar zijn dat New York is teruggekeerd tot het normale leven, maar dat wordt nu het `nieuwe normale' genoemd. Van de oorlog merk je niets meer, tenzij je in de buurt bent van de plaats waar de twee torens hebben gestaan. In iedere oorlog gaat alles gewoon door, tenzij je op of in de buurt bent van de plaats waar de bommen vallen. Toch wordt alles met de oorlog in verband gebracht. Dat is het nieuwe van het normale. Je gaat niet zomaar winkelen op Thanksgiving; je winkelt aan het economisch front.

Ik had niets nodig, shop niet voor de fun. Ik ging naar de parade van Macy's kijken. Die begon om negen uur op de hoek van de 77ste straat en Central Park. In de subway zat het vol ouders met kleine kinderen; ieder station kwamen er meer bij. Ik dacht: ik ben vroeg, stap een halte eerder uit en zoek op mijn gemak een goed plaatsje. Dat had iedereen in deze trein gedacht. We gingen er allemaal bij de 72ste uit.

Het station daar heeft twee smalle trappen naar de straat. Eén trap werd vernieuwd. Heel langzaam drong de op het perron samengepakte menigte via de tourniquetten en de andere trap naar het daglicht. Intussen kwam een nieuwe trein vol ouders met kinderen aan. Degenen die de straat hadden bereikt bleven daar staan omdat de eerste praalwagens al voorbij trokken. Beneden kon je de vrolijk fanfares horen, maar natuurlijk niets van al die pracht zien. De druk van de mensen onder de grond nam toe; degenen die boven waren verzetten geen stap. De eerste kinderen gingen huilen; er als er eenmaal één huilt, beginnen ze allemaal. De volgende trein arriveerde. Doorlopen! werd er beneden geschreeuwd. De kreten gingen in het aanzwellend feestgedruis verloren. Als er toen een gek Anthrax! had geroepen, had u gisteren de gevolgen in de krant gelezen. Het is goed afgelopen. Ook uw verslaggever kwam heelhuids boven.

Alweer strategisch denkend, besloot ik de optocht nu werkelijk voor te zijn en dan in de flank te attaqueren. Ik nam dus de subway terug en zag het schouwspel op de hoek van de 38ste straat. Daar waren ook nog veel ouders met kinderen, maar het was te doen. Eerst dacht ik aan een tekening van Chas Addams. Een vader heeft zijn kind op de schouders genomen. Ze staan op de achterste rij. De vader is niet lang genoeg en de peuter evenmin, zodat die niets anders ziet dan een rij schouders en achterhoofden. Je moet erom lachen en toch is het tragisch, dit vaderlijk tekortschieten. Zo'n kind onthoudt het zijn hele leven. De vader misschien ook.

Het was koud maar prachtig weer, een felle zon en geen waterdamp in de atmosfeer. Alles had de scherpste contouren. Daar kwamen burgemeester Giuliani en een groep helden van de brandweer voorbij. De rest van de optocht bestond voornamelijk uit muziekkorpsen, majorettes, zangers, orkesten, en dan natuurlijk de grote ballons die belangrijke dieren voorstellen. En dit is het beeld dat ik niet zo gauw zal vergeten: Snoopy, meters hoog onder de strak blauwe lucht tegen het decor van wolkenkrabbers, toegejuicht door de kinderen.

Toen moest ik aan Osama bin Laden denken. Kijkt hij in zijn grot naar CNN? Heeft hij naar de Thanksgivings Day Parade gekeken? Wat is er, zoals we dan vragen, `door hem heen gegaan?' Boos geworden op Snoopy? Naar zijn kalasjnikov gegrepen? `Good grief!', zou het hondje gezegd hebben, zoals Charlie Brown dat dan doet. Wat heeft die man zich in Amerika vergist.

Vorige week vertelde ik u over het gedrang van de toeristen bij de resten van de ruïne. Niet te bedwingen, geen houden aan. Gisteren heeft de burgemeester besloten dat er nog voor kerstmis een platform voor het publiek zal worden gebouwd, in plaats van dat de camera's in beslag worden genomen. Het zal een ,,aanzienlijk aantal mensen'' kunnen dragen. ,,De mensen hebben er een eerlijke belangstelling voor. Ze hebben er recht op het te zien.'' Te zijner tijd komt er ook een museum. Vanzelfsprekend. Bij de Berlijnse Muur had je vroeger ook zo'n platform vanwaar je naar de andere kant kon kijken. Nu kan je er nog brokjes van de Muur kopen. Iedere oorlog krijgt op den duur zijn gedenkplaatsen op de historische bodem, zijn museum, zijn souvenirs en zijn ansichten. Het aanbod van foto's, kaarten, beeldjes, gedenkboeken van het WTC is overstelpend. Dat hoort tot het `nieuwe normale'. Op andere plaatsen gaat deze oorlog verder; we luisteren naar de communiqués, kijken naar de journaals. New York is weer gewoon. Uit de radio klinkt `Thanks for the memories'.

    • S. Montag