Bouwfraude wekt spanning bij PvdA

In de Tweede-Kamerfractie van de PvdA is onenigheid ontstaan over de afhandeling van het debat over fraude bij de bouw van de Schipholspoortunnel. Kamerlid Rob van Gijzel, vorige week indiener van een aangenomen motie waarin het kabinet wordt opgeroepen tegen de schikking in beroep te gaan, is niet langer woordvoerder van de fractie, bevestigde hij gisteravond.

Volgens Van Gijzel heeft fractievoorzitter Melkert het woordvoerderschap overgenomen. Melkert weersprak dat gisteravond op RTL5, maar zijn voorlichter bevestigde later dat de fractievoorzitter het woord over de zaak zal voeren als het aankomt op het vellen van een politiek oordeel.

Dit moment doet zich naar verwachting volgende week voor. Gisteren heeft het kabinet op advies van minister Korthals (Justitie) besloten de motie van Van Gijzel, die hij samen met Leers (CDA) had ingediend, niet uit te voeren. Maandag stuurt Korthals een brief naar de Kamer waarin hij dit besluit formeel verdedigt. Naar verwachting zal de minister aanvoeren dat de staat onbevoegd is de door de Kamer gevraagde weg te bewandelen: een artikel 12-procedure bij het Gerechtshof om het schikkingsbesluit van het openbaar ministerie ongedaan te maken.

Na de publicatie van de brief zal in ieder geval Kamerlid Leers een debat met Korthals aanvragen om hem aan de motie te herinneren. Behalve Korthals' eigen partij, de VVD, steunden vorige week alle grote fracties de motie.

,,Ik betreur het einde van de samenwerking met Van Gijzel, maar ik ga uit van een even goede samenwerking met Melkert'', zei Leers gisteravond. ,,Melkert was de eerste die op een parlementaire enquête naar bouwfraude zinspeelde. Dan zal hij niet meteen een stap terugdoen, nu het kabinet bij het eerste het beste fraudegeval verdedigt dat de daders niet voor de rechter hoeven te komen.''

Maar als Melkert aanstuurt op beroep tegen de schikking, zal Leers impliciet het vertrouwen in Korthals ter discussie stellen. Aangezien Van Gijzel dat van plan was, is er reden om aan te nemen dat Melkert een ander optreden verkiest, zo wordt in de PvdA-fractie gezegd.

Vervolg Bouwfraude: pagina 3

Relatie Van Gijzel en Melkert al slecht na Bijlmer-enquête

Vervolg van pagina 1

Melkert zou er niets voor voelen het kabinet in gevaar te brengen. Maar als hij nu een milder standpunt inneemt dan Van Gijzel, komt hij inhoudelijk in een ingewikkelde positie terecht. Zijn fractiegenoot Van Oven (oud-officier van justitie) benadrukte nog afgelopen woensdag in de Volkskrant dat hij niet gelooft in de door Korthals veronderstelde onbevoegdheid van het kabinet om beroep in te stellen tegen de schikking. ,,Dat standpunt huldig ik nog altijd'', aldus Van Oven gisteravond.

Bovendien heeft Melkerts complete fractie (niet alleen Van Gijzel) vóór de motie gestemd. Daarnaast hielp de hoogste baas van het openbaar ministerie, procureur-generaal (PG) De Wijkerslooth, Korthals gisteravond niet bepaald door in Netwerk te vertellen dat de staat belanghebbende was bij de schikking. De PG zei dit om aannemelijk te maken dat hij Korthals niet tevoren van de schikking had verwittigd. Maar tegelijk ontnam hij Korthals daarmee een deel van zijn verdediging: de minister stoelt zijn opvatting (dat de staat onbevoegd is om in beroep te gaan) op de stelling dat de staat bij de schikking geen betrokkene is.

Al sinds de afloop van het bouwfraudedebat, vorige week, zinspeelt Van Gijzel er in kleine kring op dat Melkert hem wil muilkorven. Het deksel zou op de beerput moeten. Zelf is Van Gijzel malcontent omdat hij een lage (43ste) plaats op de kieslijst voor de Tweede-Kamerverkiezingen volgend jaar inneemt. Zijn relatie met Melkert is al slecht sinds hij in het debat over de Bijlmer-enquête een andere keuze maakte dan het merendeel van de PvdA-fractie. Van Gijzel wijt dit aan politieke pressie door Melkert. Deze week suggereerde Van Gijzel publiekelijk (in Barend en Van Dorp) dat zijn lage plaats op de verkiezingslijst direct te wijten is aan een démarche van Melkert in het partijbestuur teken dat de relatie van de twee dood is.

Van Gijzel zou het weekeinde gebruiken om een notitie te schrijven voor de fractievergadering van dinsdag. Nu alles erop wijst dat Melkert heeft gekozen (vóór het kabinet), moet ook Van Gijzel een keuze maken: met de fractie breken of retireren? Een tussenoplossing is dat hij tijdelijk zijn verlies neemt, en later dit jaar expliciet van het congres vraagt hem op een hogere plaats te zetten in de veronderstelling dat in de partij meer woede over de bouwfraude bestaat dan in de fractie. Een gedurfde keuze, maar Van Gijzel heeft de laatste dagen gefluisterd dat hij het geen gek idee vindt.