74 LIVERPOOL

Phileas Fogg ging de wereld rond in 80 dagen; de Merseybeat in 80 hits, net als de Achterpagina. Vandaag de 74ste etappe: door Noord-Engeland naar Liverpool.

Noord-Engeland valt uiteen in drie stukken, waarvan het middelste het Penninisch gebergte wordt genoemd. Tussen de Ierse Zee en de snelweg M6 ligt het Lake District, een merengebied dat populair was bij romantische dichters als William Wordsworth, maar dat in de rock'n'roll geen rol van betekenis speelt. In het oosten, aan de Noordzee, liggen de Yorkshire Moors, die sinds 1847 vooral bekend zijn door het klassieke Wuthering Heights. Emily Brontë's zwart-romantische generatieroman over liefde en wraak op een desolaat landgoed inspireerde 130 jaar later Kate Bush, de Hermelien Griffel van de Engelse popmuziek, tot een anti-ode aan de `wiley, windy moors'. In `Wuthering Heights' (nummer 4 in de Top 40 van 8 april 1978) stelt ze zich voor hoe de in het kraambed gestorven Catherine Earnshaw haar gefnuikte grote liefde Heathcliff toezingt. Het is een bloedstollend liedje, waarin de jaloers krijsende Cathy vanuit het graf alsnog bezit probeert te nemen van de man die ze ooit afwees: `Heathcliff, it's me,

Cathy, come home/ I'm so cold, let me in-a-your window.' `Laat me je ziel weggraaien', zingt ze ook nog, en uit Brontë's roman weten we waar het op uitdraait: Heathcliff sterft tijdens een storm bij het open raam.

Heathcliff, een van de beroemdste figuren uit de Engelse literatuur, kwam als vondeling uit Liverpool. Toch is het niet zíjn naam die aan de Noord-Engelse havenstad verbonden is, maar die van de invloedrijkste popgroep ooit, de Beatles. John, Paul, George en Ringo – ze werden geboren in Liverpool, ze kregen bekendheid in de Cavern Club, en ze zongen over de plaatsen uit hun jeugd. Op een single met een zogeheten dubbele A-kant uit 1967 (vier weken nummer 1 in Nederland) vereeuwigde John Lennon Strawberry Fields, het kindertehuis dat om de hoek bij het huis van zijn tante lag, en Paul McCartney Penny Lane, een straatje in Zuid-Liverpool waar hij als schooljongen altijd uit de bus stapte. In Lennons dromerige compositie kom je over de werkelijkheid weinig te weten; de naam Strawberry Fields is gebruikt om een paradijs op te roepen waar de zanger met zijn publiek naar toe wil, een plaats die nader omschreven werd in Lennons latere solohit `Imagine'. En ook in McCartney's `Penny Lane' tiert het magisch-realisme welig: het straatje beneath the blue suburban skies blijkt het domein van een ijdele kapper, een brandweerman met smetvrees en een bankier die zonder regenjas in stortbuien loopt. Very strange.

De rivier de Mersey, die Liverpool aansluit op de Ierse Zee (en die de beat-stroming in het kielzog van de Beatles haar naam gaf), werd door Lennon & McCartney niet bezongen. Dat lieten ze over aan Gerry & the Pacemakers, die in 1964 (en 1989) een hit hadden met `Ferry 'Cross The Mersey'. Gerry Marsden beschreef in dit dromerige liedje het leven van de middenklasseforensen tussen Birkenhead en Liverpool, vanuit het perspectief van een arbeidersjongen. Eens hoor ik daar ook bij, hoor je hem denken – hoewel de kans dat hij werkloos wordt heel wat groter is. In dat opzicht waren de meiden van The Bangles twintig jaar later heel wat realistischer. In `Going Down To Liverpool' schetsten ze op een vrolijke manier de plannen van een jonge werkeloze die, met in zijn hand een `UB-40' (een WW-formulier), naar Liverpool gaat om `alle dagen van mijn leven niets te doen'. Waarom naar Liverpool? Nou, gewoon, daar waait een `green and pleasant wind'.

Op Londen na (waarover later) is Liverpool van alle Engelse steden het succesrijkst bezongen; welke eind-dertiger herinnert zich niet `Little' Jimmy Osmond, die in 1973 bijna nummer 1 werd met `Long-Haired Lover From Liverpool' (waarin een jongen zelfs zijn haar wil afknippen in ruil voor de liefde van zijn `sunshine daisy from L.A.')? De stad Manchester is dan wel de thuishaven van Oasis, The Smiths en The Stone Roses; Birmingham kan bogen op The Electric Light Orchestra en UB 40; Sheffield is de geboorteplaats van Joe Cocker. Maar alleen de stad aan de Mersey is in de Engelse popmuziek een lieu de mémoire. Toen de punkgroep The Clash in 1981 zong over `Hitsville U.K.' doelden ze op een ideale plaats waar zonder pretenties aan de lopende band muziek wordt gemaakt. Top-40-liefhebbers weten beter: als er één stad de naam Hitsville U.K. verdient, dan is het Liverpool.

    • Pieter Steinz