Unilever in de greep van de maaltijdreep

Unilever probeert met `maaltijdvervangers' een nieuwe markt aan te boren. Doelgroep: mensen met overgewicht. Deskundigen hebben hun twijfels.

Dr. J. Weststrate van voedingsmiddelen- en zeepconcern Unilever houdt een maaltijdreep in de lucht. ,,Hier zit alles in wat je bij het ontbijt nodig hebt'', zegt hij. Meal-on-the-go, staat op de lichtbruine verpakking: maaltijd om mee te nemen. In de reep zitten allerlei vitamines, mineralen en extra veel calcium. En, zo onderstreept Weststrate, hij bevat maar 220 kilocalorieën. ,,Je wordt er niet dik van.''

De reep behoort tot een nieuwe groep producten die Unilever onlangs op de markt heeft gebracht: de maaltijdvervanger. Concurrenten Nutricia, Novartis en GLN Voeding verkopen vergelijkbare producten. Behalve als reep, zijn ze er ook als shake, vruchtendrankje of kant-en-klare maaltijd. De reep die Westrate in de lucht houdt heeft de smaak van `honing-noten'. Maar ze zijn er ook in `rozijnen-havermout' en `chocolade-koekjes'.

Maaltijdvervangers kunnen helpen bij het afvallen, beweert Unilever. Het bedrijf speelt daarmee in op de trend dat de gemiddelde Nederlander steeds zwaarder wordt – één op de tien lijdt inmiddels aan overgewicht. Uit onderzoek van Unilever blijkt dat mensen in drie maanden tijd ruim acht procent van hun lichaamsgewicht kunnen verliezen, als ze maaltijdvervangers gaan gebruiken. ,,De eerste drie weken moet je twee maaltijden vervangen, daarna alleen nog het ontbijt of de lunch'', zegt Weststrate. Uit het onderzoek blijkt ook dat mensen die maaltijdvervangers gebruiken, meer discipline opbrengen om een gezond eetpatroon te volgen, vergeleken met mensen die ze niet gebruiken.

Maar volgens prof.dr.ir. G. Schaafsma van TNO Voeding in Zeist, is het effect van maaltijdvervangers beperkt. ,,Op de korte termijn helpt het misschien, maar zodra je stopt verval je weer in je oude, vaak slechte eetgewoonten'', zegt hij. Volgens hem bereiken mensen meer als ze hun leef- en eetgewoonte duurzaam aanpassen. Halfvolle melk en yoghurt, in plaats van volle. Eén keer per week vis. Geen vette snacks tussen de maaltijden door. En dagelijks liefst een half uurtje bewegen. ,,Het vraagt wat discipline'', zegt Schaafsma. ,,Maar op de lange-termijn heb je daar meer aan.''

Ook het Nederlandse Voedingscentrum is niet kapot van de maaltijdvervangers. ,,We raden mensen aan om natuurlijk af te vallen, zonder preparaten'', zegt een woordvoerster. Maar voor mensen die perse een preparaat willen gebruiken, raadt ze maaltijdvervangers juist wel aan. Want die zijn wat betreft hun inhoud aan wettelijke regels gebonden. Als enige onder de afslankmiddelen. ,,Ze zijn dus beter dan bijvoorbeeld een sapkuur of vermageringspillen'', zegt ze. Ook zij onderstreept dat het effect van de maaltijdvervangers waarschijnlijk tijdelijk is. Meer dan 90 procent van de mensen die aan een dieet begint komt op den duur toch weer terug op het oude gewicht.

Volgens Weststrate werken de maaltijdvervangers wel, ook op de lange termijn. ,,Als je ze maar blijft gebruiken, zeg één keer per dag.'' Voor permanent gebruik zijn de producten wel wat aan de dure kant, meent Schaafsma. Een ontbijt- of lunchreep van Unilever (op de markt onder het merk SlimFit) kost 7,44 gulden. GLN Voeding brengt zulke repen, onder het merk Weight Care, op de markt voor 5,27 gulden. Een drinkmaaltijd van Nutricia kost 2,99 gulden. Bij het Zwitserse concern Novartis (merk Modifast) komt die op 3,49 gulden.

Daarnaast zijn de maaltijdvervangers volgens Schaafsma niet bijzonder lekker. ,,Ik heb er een paar geproefd. Ik was er niet kapot van.'' Ze passen daarmee niet in het beeld dat de Nederlander tegenwoordig ook smaakvol wil eten. En het liefst in een gezellige sfeer. Daaraan beantwoordt de maaltijdvervanger niet. Want dat is rats, hap, weg. ,,Eten is meer dan alleen een verzameling voedingsstoffen'', zegt Schaafsma. ,,Het is een sociaal proces.''

    • Marcel aan de Brugh