Turkse man niet langer hoofd gezin

Man en vrouw zijn in Turkije voortaan officieel elkaars gelijken. Het Turkse parlement heeft gisteren ingestemd met een reeks hervormingen van het Burgerlijk Wetboek die de positie van de vrouw aanzienlijk versterken. Zo is de zin dat de man ,,het hoofd van de huwelijkse band vormt'' geschrapt.

Vrouwen behoeven niet langer toestemming van de echtgenoot om buitenshuis te gaan werken (tenzij dat de ,,harmonie binnen het huis'' ontwricht) en kunnen, als zij dat willen, na hun huwelijk hun meisjesnaam, in combinatie met de naam van hun echtgenoot, voeren. Een man kan zelfs de familienaam van zijn echtgenote aannemen, als hij dat wil.

Feministische groeperingen zoals de `vliegende bezem' reageerden verheugd op de verandering. ,,Dit is een historisch keerpunt'', aldus een woordvoerster. De enige partij die in het parlement tegen de wetswijziging stemde was de strenggelovige Saadet-partij.

In Turkije is de positie van vrouwen al sinds het ontstaan van de Republiek beter dan in veel andere moslimlanden. De Vader van de Turkse Republiek, Mustafa Kemal Atatürk, was er namelijk zeer op gebrand om vrouwen een plaats te geven in de nieuwe maatschappij die hem voor ogen stond. Zo adopteerde hij een meisje, dat hij vervolgens stimuleerde om gevechtspilote te worden. Turkse geschiedenisboeken vermelden immer trots dat zij de eerste gevechtspilote ter wereld was die daadwerkelijk deelnam aan gevechtshandelingen.

Pikant genoeg was ook het Burgerlijk Wetboek, dat nu aanzienlijk is veranderd, voor zijn tijd aanmerkelijk progressief. Toen het in 1925 werd ingevoerd brak het immers met het Ottomaanse (islamitische) gebruik dat een man meer dan één echtgenote mocht hebben of een van zijn vrouwen kon wegsturen als hij haar niet meer zag zitten.

In Turkije bestaat de hoop dat de nieuwe wetgeving de positie van de vrouw ook in de praktijk zal verbeteren. Op het platteland, en dan met name in het zuidoosten, is die positie nog bedroevend slecht. Een van de hervormingen die daar wellicht het meeste effect zal hebben, is dat de leeftijd waarop meisjes mogen huwen verhoogd is van 15 tot 18 jaar (zoals ook in Nederland).