Nationale drama's

Elk land zijn eigen voetbaldrama's. Italië heeft nog steeds problemen met het verwerken van de nederlaag tegen Noord-Korea tijdens het wereldkampioenschap van 1966. In Nederland is men inmiddels vergeten dat Luxemburg in 1940 in de Kuip met 5-4 won van Oranje, maar daarvoor zijn genoeg frustraties in de plaats gekomen. Veel mensen in Engeland zullen deze week terugdenken aan die rampzalige 26ste november in 1953, toen Hongarije met 6-3 won van de thuisploeg. Nog nooit had Engeland op eigen bodem verloren van een landenteam van het Europese continent.

De Britse sporthistoricus Alan Metcalfe zou het er liever niet meer over hebben, maar goed. `Het was desastreus voor de Engelsen. Het was het einde van de door onszelf waargenomen superioriteit'. Wat de Schotten overigens niet zo erg vonden, zoals Metcalfe daaraan toevoegt. Dat machtige gevoel was eigenlijk al misplaatst in 1950, toen Joegoslavië als eerste niet-Britse ploeg gelijkspeelde in Engeland. Datzelfde jaar faalden de Engelsen op het WK, waaraan ze voor de eerste keer deelnamen. De nederlaag tegen de Hongaren in 1953 was de definitieve klap, met uiteindelijk een positieve mentaliteitsverandering. Metcalfe: `Het was voor Engeland de aanloop naar het behaalde wereldkampioenschap van 1966'.

Sinds 1931 speelde Engeland jaarlijks een speciale thuiswedstrijd, die tot 1950 dus allemaal werden gewonnen. Zoals de wedstrijd van 1953 een revolutie veroorzaakte in Engeland, gold dat in 1946 na de 8-2 zege op Nederland. Alleen werden na deze afgang hier de bakens verzet. De Nederlandse voetbaltheoretici zwoeren namelijk bij de spil, die zowel verdedigde als aanviel. In het internationaal aanvaarde stopperspil-systeem echter bleef deze speler altijd in de verdediging. Veel te negatief, volgens de KNVB, die liever naar voren en aanvallend speelde.

Omdat dit doorgaans goed ging, werd dit systeem niet veranderd. Waarschuwingen over het dreigende gevaar werden steevast genegeerd, tot die enorme nederlaag. Tommy Lawton scoorde vier keer die dag en verklaarde naderhand nooit zo'n prettige wedstrijd te hebben gespeeld. `Erg leuk voor deze stoere kerel', luidde het commentaar van journalist Ad van Emmenes, `maar is het de bedoeling van een verdediging om de middenvoor van de tegenpartij een prettige middag te bezorgen? Of betekent het begrip ploegtactiek iets anders?'

Iets heel anders, besloten de voetbalautoriteiten. Zij gaven de opdracht aan bondscoach Jesse Carver de tactiek aan te passen aan de internationale maatstaven. Dus met een stopperspil, wat een meer verdedigend spel met zich meebracht en waarmee resultaten behaald konden worden. Het was tegelijkertijd het einde van de internationale carrière van Arie Vermeer, die op de spilpositie had gestaan. Eén interland speelde hij, maar met hem was toevallig een heel systeem verouderd geraakt. Op dezelfde plek waar de Hongaar Ferenc Puskas zeven jaar later Engeland begroef.

jurryt@xs4all.nl

    • Jurryt van de Vooren