Ik was niet zo'n `yeah yeah'-meisje

Marijke Merckens: ,,Aanvankelijk wilde ik arts worden, net als mijn vader. Totdat ik als vijftienjarige voor een lustrumvoorstelling `Iphiginaea in Tauris' speelde, een Griekse tragedie. Toen heb ik mijn andere ambitie opgegeven – het toneel: dat was wat ik wou. Van de toneelschool werd ik na twee jaar afgestuurd omdat ik geen talent had.

Via Ruud van Hemert ben ik als scriptgirl bij de VARA terechtgekomen. Ik had gezegd dat ik kon typen en desnoods ook het `Morgenrood' mee wilde zingen – ik kon helemaal niet typen. In dat kleine wereldje gebeurde het al snel dat ik met Rob de Nijs en de Lords een paar shows kon maken. Het was puur toeval, ze denken dan: `Een nieuw gezicht, dat is leuk.' Ik werd echt in het diepe gegooid.

Ze hebben me gevraagd om van die populaire liedjes te vertolken en ik stonk erin: `Poupée de Cire' was van France Gall en daar werd voor mij een Nederlandse tekst op gemaakt: `Modepop'. Het waren liedjes die toen in waren zoals `Zachtjes tikt de regen' en `Brandend Zand', allemaal van oorsprong buitenlandse hits die werden uitgedeeld: Trea Dobbs kreeg er een, Ria Valk twee en ik kreeg dat Franse liedje.

Ik vond die liedjes absoluut onbenullige dingen, geprul, toen al. Het was de tijd van de Beatles en van de hoe heten die jongens ook weer? Juist, de Rolling Stones. Het was een genre dat me niet interesseerde. Ik was niet zo'n `yeah yeah'-meisje. Ik was dol op klassieke muziek, maar dat hoorde eigenlijk niet. Ze vonden me, geloof ik, een vreemde eend in de bijt.

En toen ben ik, 21 jaar oud, bij Wim Sonneveld terechtgekomen. Toevallig. Nou ja, ik wilde omroepster worden, had wat screentests gedaan toen Sonneveld me in de VARA-studio voorbij zag lopen en vroeg: `Wie is dat?' En iemand zei: `Dat is onze Marijke.' Hij aarzelde geen moment en is op me afgestapt: of ik voor hem wilde werken. Ineens kwam van alles op me af: ik werd gekleed door Frans Molenaar, ontmoette allemaal interessante mensen.

De periode met Wim Sonneveld heeft twee jaar geduurd, we hebben zeshonderd voorstellingen gedaan. Iedere avond met de show het hele land door. Je reisde je werkelijk wezenloos. In de trein zat ik de bandjes af te luisteren met de nummers die we 's avonds deden.

Toen Wim er achter kwam dat ik naar het toneel wilde, liet hij me met de `groten' uit die wereld kennismaken: Paul Steenbergen, Ida Wasserman, Joris Diels. Het was destijds niet zo dat ze je vroegen, maar men gaf te kennen dat jij dan maar moest solliciteren. En ik werd aangenomen. Dat was een grote eer.

Bij de Haagse Komedie zat de top, de crème de la crème. Daar heb ik dingen gedaan waar ik echt tevreden mee was. In `Frühlingserwachen' moest ik aanvankelijk een bijrolletje spelen, maar toen regisseur Peter Zadek me zag zei hij: `Nee hoor, ik wil haar in de hoofdrol!'

Wat ik achteraf heel jammer vind, is dat ik van dat alles nooit echt genoten heb. Terwijl het toch de gelukkigste tijd van je leven hoort te zijn. Maar het is allemaal zo éng, zo'n verantwoordelijkheid. Ik dacht altijd: `O mijn god! Nu worden er dingen van me gevraagd die ik helemaal niet kan.' Ik ben een keer ontzettend afgegaan toen ik samen met Willem Duys het Nationale Songfestival moest presenteren. Dat kon ik gewoon niet. Ik stond te beven als een riet, echt kotsend en al.

En dan het plichtsbesef tegenover mijn gezin. Ik heb alles altijd optimaal willen doen. Veel gezelligheid, veel mensen te eten, en dan ook nog 's avonds spelen. Vaak met zo'n knoop in je buik.

Ik deed tien jaar geleden nog veel radio- en tv-spotjes. Maar van de ene op de andere dag was het over. Er is gewoon een hele nieuwe generatie die jou aan de kant zet. Misschien ook omdat ik niet zo ambitieus was. Dan kwam ik op een première en was het van: `Hallo, dag schat, dag lieverd, wat doe jij tegenwoordig?' `Nou niks', zei ik dan. Dan was het even stil: `O ja, nou

dàààg.'

Alles wat ik wou heb ik gedaan: van show tot cabaret, radio, televisie. Gezongen, geacteerd, film gespeeld... Ik heb overal aan genipt, ik heb zelf kunnen kiezen – en nu valt er niet meer te kiezen. Ineens gaan ze jouw rollen spelen en jouw liedjes zingen. En daar had ik moeite mee, hoor.''