Taxiklant in hoofdstad geen koning

De klant moest koning worden na invoering van de nieuwe Taxiwet. Maar die klant moet zich in Amsterdam nu een weg banen op volle chaotische standplaatsen. Wie is schuldig: de wet of het gemeentebestuur?

Meer keuzevrijheid moest de klant krijgen, volgens de Taxiwet, die januari 2000 in werking is getreden. Hij zou op een standplaats niet meer de eerste taxi hoeven te nemen, maar een taxi naar keuze. ,,Doorslaggevend'', schrijft het ministerie van Verkeer en Waterstaat, ,,zijn de prijs en de kwaliteit van de taxi. En natuurlijk speelt ook de houding van de chauffeur een rol.''

Dat heeft de klant in Amsterdam geweten. Gisteren verscheen de Evaluatie van de Taxiwet Amsterdam. Die somt op wat iedereen al weet: op hoogtijdagen lange rijen wachtenden voor een sliert taxi`s. `Ordeproblemen' zoals de politie dat noemt en verstopte rijbanen. Zowel de Taxiwet in zijn algemeenheid als het optreden van het gemeentebestuur lijken debet aan deze ongewenste situatie.

Het leek een mooi plan. Met de nieuwe Taxiwet wilde minister Netelenbos (Verkeer en Waterstaat) de dereguleringsplannen uitvoeren die minister Jorritsma in 1996 had opgesteld. De vrije concurrentie op de taximarkt moest worden gestimuleerd. Monopolisten, die de markt in de wurggreep van hun vergunningenstelsel hielden, moesten het veld ruimen voor kleine en grote ondernemers. Die dienden gezamenlijk de kans te krijgen op de vervoersmarkt te concurreren met kwaliteit en prijs.

Het werd oorlog, en nog onder het toeziend oog van de gemeente ook, zo verwijt TaxiDirekt de gemeente. Deze onderneming, die het wilde opnemen tegen monopolist taxicentrale Amsterdam (TCA), eist 2,5 miljoen gulden schadevergoeding. Volgens TaxiDirekt had de gemeente tijdig de standplaatsen moeten openstellen voor concurrenten van TCA. Pogingen van TaxiDirekt zich daar op te stellen, leidden tot de zogeheten `taxioorlog', die op zijn beurt leidde tot inkomstenderving van TaxiDirekt, aldus TaxiDirekt. De gemeente werpt deze beschuldiging verre van zich.

60.000 Mensuren heeft de politie in 2000 besteed aan de taxioorlog. Bemiddeling faalde. Dit jaar zijn tijdens zeven blokkades van taxichauffeurs nog achttien aanhoudingen verricht. Gisteren werd een van de laatste taxichauffeurs, die iemand van TaxiDirect klem zou hebben gereden, door de politierechter in Amsterdam vrijgesproken.

Door de druk van overheidswege, de implosie van vertrouwen in TCA en de markt zelf, boog de monopolist uiteindelijk het hoofd. Gemeente en TCA bereikten begin deze maand overeenstemming over `gefaseerde verwijdering van alle telefoonpalen in de stad'. Nu de rookwolken van de taxioorlog zijn opgetrokken, tellen we naast TCA, TaxiDirekt en door kleine taxibedrijven en eigen rijders opgerichte Algemene Taxi Onderneming (ATO), nog enkele honderden chauffeurs die niet bij een centrale zijn aangesloten. TCA neemt nog een dominante positie in, maar is geen monopolist meer. Tot zover het succes van de Taxiwet.

Wie is de winnaar van de taxioorlog? Amsterdam heeft de minister laten weten dat de deregulering van het taxivervoer voornamelijk problemen heeft opgeleverd. Het aantal taxi's is gestegen van 1.500 op 1 januari 2000 tot 2.200 in september 2001. De vervoersvraag is na 11 september zelfs gedaald door het wegblijven van van vooral Amerikaanse toeristen en congresgangers.De taxiprijzen stijgen met 12 tot 14 procent.

De klant treft op sommige tijden rijen van 40 tot 50 wachtenden, niet zelden onder invloed van drank en of drugs. Ordeverstoringen zijn regel en omwonenden klagen over geluidsoverlast. Hulp- en nooddiensten komen vast te staan. Bus- en trambanen raken vol met taxi's, waardoor het openbaar vervoer vertragingen oploopt.

Chauffeurs van TCA en TaxiDirekt – geen onverdachte bronnen natuurlijk – vertellen regelmatig passagiers te krijgen die klagen over `de vrije rijders'. Klachten variëren van onzedelijke handtastelijkheden, oplichting tot in slaap vallen achter het stuur. Passagiers die wil klagen over een TCA- of TaxiDirekt- of ATOchauffeur kunnen terecht bij de desbetreffende centrale. ,,Maar wie een klacht over een vrije rijder heeft'', zegt een woordvoerder van de gemeente, ,,heeft een probleempje''. Want een klachtenbureau voor vrije rijders is er niet. De gemeente deelt de vrees van de klant dat in deze, verslechterde situatie niet gauw verandering komt.

Bij het ministerie van Verkeer en Waterstaat zelf waren op Amsterdam na, geen klachten bekend. In Rotterdam, dat geen taxioorlog achter de rug heeft, is de situatie er na de invoering van de nieuwe taxiwet, ook niet beter op geworden. Ook daar lange rijen taxis. Rotterdam zal eveneens een evaluatie van de Taxiwet naar het ministerie van Verkeer en Waterstaat sturen.

Wel is er een regeling in de maak die het mogelijk moet maken ook over vrije rijders te klagen, aldus het ministerie