Prestatiebeloning zal bij CAO's weer rol gaan spelen

Als het aan de werkgevers ligt, krijgen alle werknemers in de komende CAO-ronde een resultaatafhankelijke beloning.

Daarbij telt niet alleen de winst, maar tellen vooral ook doelstellingen als een laag ziekteverzuim, het werven van nieuwe klanten, beperking van het productieafval en klachten van klanten. Het gaat om doelen die de doelmatigheid en de kostenefficiëntie bevorderen.

Voor deze variant op de winstdeling is een nieuw woord verzonnen: de resultatendeling. Met deze variant op de prestatiebeloning kunnen de werknemers misschien over de streep worden getrokken om minder structurele loonsverhogingen te eisen. Door de resultatendeling kunnen de lonen ,,meeademen met de conjunctuur'', een lang gekoesterde wens van de werkgevers die ,,gezien de minder rooskleurige economische vooruitzichten voor de komende periode'' wint aan belang, zo stelt de Algemene Werkgeversvereniging VNO-NCW (AWVN) in een interne notitie.

De doelen moeten ,,dicht bij de werkvloer liggen'' en ,,leven'', schrijven de werkgevers. Sterker nog: ze moeten per jaar opnieuw worden vastgesteld, want anders ,,zal de aandacht van zowel management als medewerkers snel verslappen''. De bonus zal meestal eens per jaar uitbetaald worden, maar soms – ,,boter bij de vis'' – direct nadat het doel is bereikt.

Negatieve sancties, bij uitblijven van succes, worden niet opgelegd, de stimulans is altijd positief.

Een aantal grote bedrijven, zoals Akzo Nobel, Shell, Unilever en DSM, kent al een dergelijke brede resultatendelingsregeling. Bedrijven die een zuivere winstdelingsregeling kennen, zijn daarbij niet meegerekend. Vooral Unilever staat bij de vakbeweging bekend als voorloper op het gebied van arbeidsvoorwaarden en een werknemervriendelijk beleid.

De werkgevers hopen met deze variant op de winstdeling de structurele loonkosten te beperken. Over de hoogte van de bonussen wil de AWVN geen uitspraken doen. Die hoogte is nu juist afhankelijk van de – financiële – situatie van een bedrijf. Maar meer dan een paar procent, zal de resultatendeling niet bedragen.