Ongelooflijke inhaalslag

Slowakije moest van ver komen. Toen in 1998 premier Vladimir Meciar het politieke toneel verliet was Slowakije nog niet eens begonnen aan onderhandelingen over toetreding tot Europese Unie. Meciars autocratische stijl van regeren was voor de EU onacceptabel. Pas onder zijn opvolger Mikuláš Dzurinda kreeg Slowakije het politieke keurmerk van Brussel.

Dat was in 1999. Sindsdien heeft Slowakije een ongelooflijke inhaalslag geleverd. Het land heeft inmiddels meer onderhandelingshoofdstukken weten af te sluiten dan de grote broer aan de noordgrens, Polen, en bevindt zich comfortabel in de groep van landen die als eerste zullen toetreden. Het jaarlijkse rapport dat de Europese Commissie vorige week uitbracht spreekt dan ook van ,,aanzienlijke vooruitgang'' over de hele linie.

Toch waarschuwt Brussel Slowakije niet over de eigen benen te struikelen. Corruptie blijft reden tot ernstige zorg. Er zijn wel plannen om de corruptie aan te pakken, maar ze worden volgens Brussel onvoldoende uitgevoerd. Daarnaast wordt bestaande wetgeving niet altijd nageleefd en ontbreekt de administratieve capaciteit om daar op toe te zien.

Sprekend voorbeeld is een affaire met Brusselse gelden. Eerder dit jaar werd een deel van de Phare-fondsen van de EU geblokkeerd omdat er fraude zou zijn geconstateerd op het bureau van de Slowaakse ambtenaar belast met de verdeling van het geld. De zaak leidde onder meer tot het aftreden van minister Pavol Hamzik van Europese Integratie. De gelden staan nog steeds vast omdat Slowakije niet in staat is geweest om de vereiste veranderingen in de organisatie door te voeren.

Een ander punt van zorg is de positie van de Roma in Slowakije. De Commissie vraagt de Slowaakse regering om meer beleid en meer geld voor de 85.000 zielen tellende Roma-minderheid. Er wordt melding gemaakt van discriminatie en politiegeweld.

Economisch is de Commissie in grote lijnen tevreden over Slowakije, al waarschuwt Brussel voor een te hoog oplopend tekort op de betalingsbalans en een te hoge werkloosheid. Slowakije heeft met 18,6 procent verreweg de hoogste werkloosheid van de kandidaten.

Politiek voert Slowakije een race tegen de klok. Over een klein jaar zijn er parlementsverkiezingen. Meciar maakt zich met zijn Beweging voor een Democratische Slowakije (HZDS) op voor een terugkeer aan de macht. De regenboogcoalitie van premier Dzurinda lijkt bij die verkiezingen geen politieke vuist meer te kunnen maken. Het populistische kamp daarentegen wordt met de komst van de nieuwe partij Smer van Robert Fico alleen maar sterker.

De Slowaken behoren tot de meest enthousiaste aanhangers van het lidmaatschap van de Europese Unie. Ook Meciar en Fico zeggen de integratie te steunen. Maar of de terugkeer van Meciar wel zo goed zal vallen bij Brussel is een andere vraag. Günther Verheugen, de Eurocommissaris belast met de uitbreiding, heeft al laten doorschemeren dat de EU daar problemen mee zou hebben.

Zevende deel van een serie over EU-kandidaten die sinds 15 november dagelijks in de krant staat. Vorige afleveringen ook op internet: www.nrc.nl

    • Renée Postma