`Belegger betaalt reddingsplan KPN'

KPN mag dan gered zijn, veel beleggers zijn ontevreden over de onconventionele handelwijze van het noodlijdende telecombedrijf.

Peter Paul de Vries krijgt het bijna niet over z'n lippen. De directeur van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) vindt het moeilijk te verkroppen dat beleggers in KPN straks een enorme verwatering van hun aandelenkapitaal voor lief moeten nemen. KPN kondigde gisteren een aandelenemissie aan die 5 miljard euro opbrengt. ,,Meer dan 1 miljard aandelen erbij.''

KPN maakte gisteren ook bekend dat voorlopig geen dividend wordt uitgekeerd. De belegger, zegt De Vries, heeft het afgelopen jaar al koersverlies geleden en betaalt nu de rekening voor het slechte beleid van de KPN-directie. ,,Het maakt de verantwoordelijkheid van het bestuur en de commissarissen voor dit debâcle alleen maar groter.''

De Vries ergert zich vooral aan de afwaardering van tussen de 9 en 11 miljard euro die KPN voor 2002 in petto heeft. De Duitse mobiele dochter E-plus (overgenomen in 1999) en dure telecomlicenties in Duitsland en Groot-Brittannië (vorig jaar gekocht) staan voor te hoge bedragen in de boeken, zo erkende KPN gisteren. De Vries heeft hier het afgelopen herhaaldelijk vragen over gesteld en kreeg telkens ,,een ga-maar-rustig-slapen antwoord''.

Helemaal absurd, aldus de VEB-voorzitter, is dat de afwaardering over dit jaar wordt heen getild en pas vanaf 2 januari 2002 effectief is. In de jaarrekening over 2001 – die op zijn vroegst in de lente van volgend jaar verschijnt – zullen de licenties en E-plus nog worden opgevoerd met hun oorspronkelijk waarden. ,,De accountant die dat straks goedkeurt, moet sterk in zijn schoenen staan'', zegt De Vries. ,,Ik zal mij er sterk voor maken dat beleggers deze jaarrekening in ieder geval niet goedkeuren.''

De Vries heeft begrip voor de opluchting die veel beleggers voelen. ,,Dat is het sentiment van de dag.'' Het noodlijdende KPN kan weer vooruit. Verschillende banken en de Nederlandse Staat hebben zich garant gesteld voor de emissie-opbrengst van 5 miljard euro. Maar dit neemt niet weg dat op KPN de verplichting rust om beleggers goed te informeren, zegt De Vries.

KPN-topman Ad Scheepbouwer moet de komende weken vol aan de bak. Hij zal beleggers moeten overhalen om KPN-aandelen te kopen. Niet zozeer voor zichzelf, maar voor de banken en de Nederlandse Staat, die zich garant hebben gesteld. Scheepbouwer zelf heeft het bedrag van 5 miljard euro immers al in zijn zak. Als blijkt dat beleggers geen interesse hebben voor de nieuwe aandelen, dan zullen de banken en de Staat het hele aandelenpakket opkopen voor een minimumprijs van 2,75 euro per aandeel, zo is toegezegd.

De emissieprocedure is ongebruikelijk, zo zeggen verschillende analisten. Beleggers worden geacht toe te zeggen voor welk totaalbedrag ze nieuwe aandelen willen, maar weten tot op het laatste moment niet hoeveel aandelen ze krijgen en tegen welke koers.

De eerste stap van de emissie werd gisteren gezet, na sluiting van de beurs. Wie toen KPN-aandelen in zijn bezit had, heeft vandaag een voorkeursrecht gekregen bij de toewijzing van nieuwe aandelen.

Het totaalbedrag waarvoor de belegger mag kopen, komt tot stand door het aantal aandelen dat hij in zijn bezit heeft te vermenigvuldigen met 4,05 euro (dit getal is de gegarandeerde emissieopbrengst van 5 miljard gedeeld door de op dit moment ruim 1,2 miljard uitstaande KPN-aandelen). De belegger krijgt het recht om op 6 december voor dat bedrag een onbekend aantal aandelen te kopen. Het aantal aandelen dat hij krijgt is afhankelijk van de uitgifteprijs die wordt geprikt door de banken.

Maar de belegger moet op 4 december al beslissen of hij meedoet, een beslissing die – ongeacht wat er in de twee dagen daarna gebeurt – onomkeerbaar is. Het recht om aandelen te kopen is niet verhandelbaar. Maar een belegger die vandaag zijn aandelen verkoopt, behoudt de aan hem verleende rechten. Analisten weten niet wat ze hun klanten moeten adviseren. Beleggers kunnen wellicht tegen een lagere prijs nieuwe aandelen kopen, maar de verwatering is in dat geval groter. Als de aandelen duurder blijken, dan is dat een tegenvaller, maar de verwatering zal wel kleiner zijn.

Er was een alternatief, vindt De Vries. KPN had `preferente' aandelen kunnen uitgeven, aandelen met een vast dividend. Zulke effecten bieden de beleggers meer zekerheid. Minder spectaculair dan een gewoon aandeel, maar ook minder risicovol.

    • Stéphane Alonso