Wankel evenwicht branie en zelfhaat

In veel opzichten is Bad Company (Mabudachi) de introverte tegenhanger van de omstreden Battle Royale van Kinji Fukasaku, die in 2000 een van de Filmmakers in focus was tijdens het Filmfestival Rotterdam. Een jaar later keerde de Japanse veteraan (1930) terug naar Rotterdam met zijn explosieve afrekening met het rigide Japanse schoolsysteem.

De film had door zijn nietsontziende karakter goed had gepast in de huidige Nederlandse voorliefde voor gruwelijke films uit het Verre Oosten, maar geen distributeur durfde het aan. Wel vertoont De Balie in Amsterdam Battle Royale (vanaf 20 december).

Bad Company ontleent zijn Nederlandse uitbreng aan het feit dat de film een van de drie winnaars van een Tiger Award was. Ook hier wordt het Japanse schoolsysteem als metafoor voor een in rituelen verstikte maatschappij tot in z'n pijnlijkste finesses ontleed. Regisseur Tomoyuki Furuyama is echter een meester in de mentale terreur, terwijl er bij Fukasaku al lang geen barrières meer bestaan die voorkomen dat psychologische gewelddadigheden bloedig ontsporen. Het zijn trouwens twee manieren om een zelfde verhaal te vertellen.

De stilte bij Furuyama is dreigend en onbehaaglijk. Hoofdpersoon Sadamoto zucht geluidloos onder de terreur van leraar Kobayashi, die hem onder meer een vernederend opstel laat schrijven onder de titel `Ik ben een ui'. Hij doet zijn leraar er een groot plezier mee, die in die `zelfanalyse' het begin ziet van verbetering. Maar net zo lief behaagt hij zijn vrienden, door met hen te liegen en bedriegen.

Hoe kwetsbaar jonge mensen zijn, hoe afhankelijk van anderen, hoe heikel dat evenwicht tussen zelfvertrouwen en zelfhaat, is door Furuyama adequaat verbeeld in een scène waarin Sadamoto op de rand van een brug balanceert. Hij lacht de zenuwachtige lach van iemand die op het punt staat neer te storten.

Bad Company (Mabudachi). Regie: Tomoyuki Furumaya. Met: Yamato Okitsu, Ryosuke Takahashi, Yuta Nakajima, Ken Mitsuishi, Asako Yashiro. In: Rialto, Amsterdam.

    • Dana Linssen