Valse vuilnis

De hele afgelopen zomer – tot 11 september welbeschouwd – leek het erop dat ook Frankrijk af was. Waar was immers het hart van vol en liep de mond van over? Van Loana, van Laure, Christophe en de anderen, en van hun villa in Saint Tropez waar talloze fans tot vreugde van de burgemeester de rust verstoorden (,,Dit hóórt bij dit stadje!''). Van niets dus, oftewel van Loftstory, de Franse variant van de Nederlandse oerversie Big Brother. Zelfs kwaliteitskrant Le Monde ruimde voorpagina na voorpagina in voor het fenomeen.

Liefhebbers en tegenstanders waren het erover eens dat het over niets ging. Zoals ze, ieder op hun eigen wijze, ook van mening waren dat dat reuze boeiend kan zijn. De fans toonden dat door het ene na het andere kijkcijferrecord te breken en essayisten en filosofen door óók te kijken en vervolgens te pogen het gedrag van hun medekijkers te verklaren. Zo verwees éen van hen op een toon van ik-heb-het-altijd-al-gezegd naar de diepgewortelde behoefte aan ,,een paradoxale vrijheid in een collectieve gevangenis''. Mensen zouden slechts kunnen bestaan in het besef van een `gemeenschappelijk Ik'. Dat vastgesteld hebbende, concludeerde hij: ,,Ik is een ander!'' Inclusief cursivering en uitroepteken.

Daarmee waren we ver verwijderd geraakt van de aanleiding, de negen bewoners van een namaak-loft, dag en nacht gadegeslagen door 26 camera's. Sip constateerden velen in hun eerste schrik dat de `vuilnis-tv' nu ook Frankrijk, (lees: zelfs Frankrijk) bereikt had. De politiek deed uitspraken in dezelfde geest, waarop de onvermijdelijke tegenbeweging paradoxen als `echte fictie' en doordenkertjes als `spiegel-tv' in het geweer bracht. Sommige columnisten durfden uiteindelijk zelfs te bekennen dat het Frans van de jongere generatie zich weliswaar ongeveer beperkte tot ,,C'est clair!'', maar dat ze zich desondanks vermaakten met deze `sitcom van de leegte'.

Maar wennen was het, dit schokje der beschavingen. Dat onbeschaamde, bij anderen naar binnenkijken, paste natuurlijk uitstekend bij de bedenkers van het programma – de in luik- en gordijnloze huizen wonende Bataven – maar bij Frankrijk? Frankrijk is een natie van discretie, respect voor het privé-leven, van façade ook. Maîtresses mag men er zoveel men wil op nahouden, maar men moet wel keurig getrouwd zijn en blijven. Voor seks met hetzelfde geslacht geldt hetzelfde. En nu werden daar intimiteit en opbloeiende liefdesrelaties niet alleen getoond maar ook geëxploiteerd, ten behoeve van geldelijk gewin, nog een taboe.

En van de geblondeerde Steevy werd zelfs beweerd dat hij `le gay' speelde, omdat dat `meisjes aantrekt'. Het moest niet gekker worden, maar intussen had het laaiende succes van Loftstory bij nader inzien ook traditionalisten niet hoeven te verrassen.

Eén blik op middelpunt Loana, frêle maar rondborstig en steevast slechts in bikini en naveltruitjes gehuld, was voldoende geweest. Om Loana zette ook de gemiddelde Fransman de televisie aan. Vanzelfsprekend won ze, deze `sappige blondine', met de dromerige ogen, die ,,bij mannen onvermijdelijk de drang tot beschermen'' opwekt. Een brute vader die haar als jong meisje voorgehouden zou hebben dat ze ,,nooit meer dan een hoer'' zou worden en het gerucht dat ze een kind had gebaard dat ze direct na de geboorte had afgestaan, voorzagen haar van een heerlijk-schandalige tragiek die ook vrouwen aansprak.

La bombe van Loftstory heeft haar plaats op de voorpagina's moeten afstaan aan de Talibaan, hoewel het programma zelf onlangs toch weer nieuws werd wegens de verdenking dat de hele opzet doorgestoken kaart zou zijn. De vuilnis was wellicht geen echte vuilnis! Bestond Loana eigenlijk wel, daar kwam de herrie misschien op neer. Áls ze bestaat: het gaat haar goed. Haar net verschenen autobiografie (gebaseerd op dagboekjes uit haar kindertijd) was goed voor een voorschot van 300.000 gulden. Ze heeft de helft van een villa ter waarde van 1 miljoen gulden gewonnen, luxe-tijdschriften betalen tonnen om haar op hun omslag te krijgen. De mindere goden van Loftstory presenteren nu radio- en televisieprogramma's. Loana niet. Loana wil bij de film. Net als Isabelle Adjani.

    • Pieter Kottman