Kwestie-Pronk formeel afgehandeld

Minister Pronk verklaarde gisteren `klip en klaar' achter het kabinetsbeleid inzake Afghanistan te staan. Staatsrechtelijk deed de Tweede Kamer de zaak af, Pronks werkelijke gevoelens bleven onbesproken.

Op uiterst formele wijze is gisteren in de Tweede Kamer vastgesteld dat minister Pronk (Ruimtelijke ordening) zich opstelt achter het regeringsbeleid inzake de oorlog in Afghanistan, al was dit weekeinde door een tv-interview met Pronk even de indruk ontstaan dat dit niet zo was, en de eenheid van kabinetsbeleid was geschonden.

Op vragen van Weisglas (VVD) deelde Pronk de Kamer mee, dat zijn vrijdag in een tv-uitzending beleden afkeer van de bombardementen uitsluitend betrekking had op zijn gevoelens medio september, toen er van bombardementen nog geen sprake was. Hij had daar toen al in het openbaar van getuigd, aldus Pronk. Van een actuele afkeer is geen sprake, zei de minister: ,,Ik verklaar klip en klaar dat ik achter het kabinetsbeleid sta dat is geformuleerd in reactie op de internationale politieke ontwikkelingen, inclusief de bombardementen''.

Tijdens het anders zo rumoerige mondelinge vragenuurtje kon je gisteren in de Tweede Kamer een speld horen vallen. Tot drie keer toe vroeg Weisglas aan Pronk, of deze de bombardementen steunde. En deze gaf daarop in essentie drie maal hetzelfde antwoord: dat hij het kabinetsbeleid steunde. Enige persoonlijke opvatting gaf Pronk daarbij niet ten beste.

De VVD, die bij monde van leider Dijkstal dit weekeinde als eerste schande had gesproken van Pronks tv-interview, achtte de zaak hiermee afgedaan. ,,Het antwoord was voor mijn fractie bevredigend. Daarom is het ook niet nodig om verdere parlementaire procedures in werking te stellen'', aldus Weisglas, zinspelend op het voornemen Pronk tot aftreden te dwingen, als het anders was geweest.

De rest was bijzaak. Van Bommel (SP), zelf tegenstander van de bombardementen, bood de PvdA'er Pronk ,,politiek asiel'' bij de SP aan, mocht zijn geweten alsnog de overhand krijgen. Pronk wees dat af.

CDA-leider Balkenende had – nadat maandag was gebleken dat de VVD daar geen zin in had – premier Kok naar de Kamer geroepen, om te vragen hoe het er na Pronks uitlatingen voor stond met de eenheid van kabinetsbeleid. Hij kreeg van de premier een verwijzing naar Pronks zojuist gegeven antwoorden. Kok maakte wel subtiel duidelijk dat hij niet gecharmeerd was geweest van Pronks tv-interview: ,,Wellicht kón de indruk ontstaan dat minister Pronk [de bombardenten] steunt en eigenlijk toch weer niet''.

In het voorbijgaan gaf de premier nog antwoord op een vraag van Weisglas aan Pronk: ,,Er is nimmer sprake geweest van een afwijkende opvatting bij het tot stand komen van regeringsbeleid op dit onderwerp''. Pronk zelf had de vraag of hij in de ministerraad had geopponeerd tegen de bombardementen, even tevoren nog verontwaardigd van de hand gewezen, als strijdig met de vertrouwelijkheid van het kabinetsberaad: ,,Een parlementariër vraagt zoiets niet''.

GroenLinks-leider Rosenmöller, die zich eerder veel had voorgesteld van het vragenuurtje met Pronk, zag zijn poging het geweten van de minister te laten spreken, geheel in het water vallen. PvdA-fractieleider Melkert, die er trouwens in het gewraakte tv-interview door Pronk van was beschuldigd geen onafhankelijke denkers als Pronk te kunnen velen, hield zich overal buiten.

Weinig bevredigend, zo vonden Balkenende en De Graaf (D66) achteraf in de wandelgangen van de Tweede Kamer van het debat. Maar staatsrechtelijk was de eer gered. En daar gaat om, stelde Dijkstal vergenoegd vast: ,,Dat doet ie niet nog een keer''.

    • Raymond van den Boogaard