Kaviaaraffaire nekt adviseur Schröder

De Duitse bondskanselier heeft zijn belangrijkse buitenlandadviseur, Michael Steiner, de laan moeten uitsturen na een reeks incidenten.

Voor Michael Steiner was het net één affaire te veel. De belangrijkste adviseur van bondskanselier Schröder voor buitenlands beleid is gisteren gestruikeld over een principiële sergeant-majoor, onwelvoeglijke taal en een portie kaviaar die maar niet kwam.

Jarenlang stond Steiner de kanselier terzijde op het internationale toneel. Mede dankzij de energieke en terzakekundige diplomaat groeide de SPD-voorman uit van een kanselier voor Duitsland tot een Europees politicus met allure. Gisteren was het evenwel opportuun om naar Bild te luisteren. ,,Kanselier, zo gaat dat niet'', oordeelde de krant.

Directe aanleiding voor de val van Schröders rechterhand was een bescheiden incident. Aan het einde van een vermoeiende reis aan de zijde van de kanselier door Azië, eind oktober, verloor Steiner zijn geduld. Op de terugweg naar Berlijn wilde Schröder nog even bijpraten met de Russische president Poetin. De tussenstop in Moskou duurde extra lang omdat het regeringsvliegtuig niet snel genoeg werd bijgetankt. Steiner verhaalde zijn gram op een Duitse militair. De carrièrediplomaat noemde de sergeant-majoor een ,,Arschloch'' en probeerde vervolgens zijn uitglijder met een grapje te ontzenuwen. Als hij dan toch zo lang moest wachten, waarom kreeg hij dan geen kaviaar?

De gekrenkte sergeant-majoor bleek een principieel mens. Een formele klacht tegen het hoofd van de afdeling buitenland in het Kanzleramt liet niet lang op zich wachten. Het voorval werd publiek. Steiner bood een keer excuses aan. Steiner bood twee keer excuses aan. Steiner toonde zich bereid tot een persoonlijk gesprek met de klagende partij.

Een heuse kwestie ontstond pas toen Bild afgelopen maandag opende met de ,,Kaviaaraffaire''. De kanselier houdt niet van affaires in de Bild Zeitung en gaf, aldus een reconstructie in de Frankfurter Allgemeine, zijn rechterhand maar één optie: neem ontslag. Een dag later was Steiner geschiedenis.

Het was niet de eerste keer dat Steiner de aandacht trok. Dit voorjaar speelde hij een hoofdrol in een uiterst pijnlijk diplomatiek incident. Na een ontmoeting tussen Schröder en de Amerikaanse president Bush in het Witte Huis lekten de notulen van het vertrouwelijke beraad uit. Steiner, zo was daarin te lezen, had verkondigd dat het Libische staatshoofd Gaddafi hem had toevertrouwd verantwoordelijk te zijn voor terroristische aanslagen.

Steiner probeerde zich uit de kwestie te redden door te suggereren dat de notulen niet nauwkeurig waren en zette zo de notulist, de toenmalige Duitse ambassadeur in Washington en tegenwoordige staatssecretaris voor Buitenlandse Zaken, Jürgen Chrobog, in zijn hemd. Pas dagen later gaf Steiner toe dat hij de notulen van Chrobog had geautoriseerd. Sindsdien gold Steiner als beschadigd. Eerder had hij met zijn doortastende en weinig diplomatieke optreden al voor wrevel gezorgd op het ministerie van Buitenlandse Zaken. Over Steiners toekomst is nog niets bekend. Ook is nog onduidelijk wie hem zal opvolgen.

    • Michel Kerres