Já!

Ons koningshuis is nog lang niet dood, leve ons koningshuis.

Het is een constatering die de republikeinen onder ons bitter zal stemmen, maar ze is onvermijdelijk na een bezoek aan de tentoonstelling Ja, ik wil over de Oranje-huwelijken in de Nieuwe Kerk in Amsterdam. De tentoonstelling loopt nog pas enkele dagen, maar wordt nu al druk bezocht. Ik hoorde accenten uit alle delen van Nederland om me heen.

Maar ik hoorde ook nog iets anders. Geheel bevangen door de betovering van al die prachtige bruidsjaponnen, bruidsserviezen en bruidsbroches, stond ik naar de vitrines voorovergebogen, toen achter me een raar geluid klonk.

,,Já!''

En een minuutje later weer: ,,Já!'' En zo ging het maar door.

Het klonk als het krassen van een raaf. Een raaf met een beetje Duits accent, zo leek het wel. Ik ontdekte dat het geluid afkomstig was van een tv-toestel dat zwart-wit beelden liet zien van de huwelijksplechtigheid van Juliana en Bernhard uit 1937 in de Sint Jacobskerk in Den Haag. Ze staan naast elkaar als de hoogbejaarde dominee Welter zich tot Bernhard richt en vraagt of hij de prinses tot zijn wettige echtgenote wil nemen. ,,Wat is daarop uw hoorbaar antwoord?'' luidt de afrondende vraag. En dan vliegt die raaf uit Bernhards mond en krast zeer hoorbaar: ,,Já!''

Vervolgens doen ze enkele stappen naar de geestelijke en knielen voor hem neer. De dominee stelt dan dezelfde vraag aan Juliana, die met geloken ogen aanzienlijk lieflijker zegt: ,,Ja.''

Als je goed luistert, hoor je in die paar seconden de samenvatting van de geschiedenis van een huwelijk.

Op 2 februari 2002 zal er in de Nieuwe Kerk ook geknield worden door Willem-Alexander en Máxima. De Rijksvoorlichtingsdienst doet nog heel geheimzinnig over die kerkelijke inzegening, maar het knielbankje voor het echtpaar is al te bezichtigen op deze tentoonstelling. Het werd voor het eerst gebruikt door Wilhelmina en Hendrik op hun huwelijksinzegening in 1901 in Den Haag. Het is een knus gevalletje met twee nog lekker verende kussentjes ik heb ze stiekem even geprobeerd.

Willem-Alexander en Máxima hebben zelf de tentoonstelling al gezien, en ik vroeg me af of met name Máxima nog interessante gedachten had gehad bij sommige onderdelen. Zo is er vrijwel niets te zien van de chaotische taferelen bij het huwelijk van Beatrix en Claus. Er hangt alleen een foto van de koets op de Raadhuisstraat tegen een decor van rookwolken. Er staat geen toelichting bij, alleen een bordje met het woord `Straatversiering'. Met wat goede wil is er ook wel enige echte straatversiering zichtbaar, maar daarvoor is die foto niet gemaakt. Máxima zal er een vreemd idee van het woord `straatversiering' aan overhouden.

Verder heeft ze hopelijk niet lang stilgestaan bij de tekst over het lot van koningin Sophie, echtgenote van koning Willem III. Sophie overleed in 1877 na zo'n ongelukkig huwelijksleven dat ze zich liet opbaren in haar trouwjurk. ,,Zo gaf zij aan dat haar leven feitelijk geëindigd was op haar trouwdag.''

Já? Tja.

    • Frits Abrahams