Huizenbouw stuit op ambities

De komende jaren worden slechte jaren voor woningzoekenden. Het aantal nieuwe woningen blijft sterk achter de vraag aanlopen. Zowel de overheid als problemen in de bouwsector zijn oorzaak. De ambities van de staatssecretaris worden niet gehaald.

Ach, het valt wel mee. En goed komt het zeker. Dat was de teneur van Remkes' reactie op aanhoudende berichten dat het aantal nieuwe woningen maar blijft dalen – tot een dieptepunt dit jaar.

De ambitie van de staatssecretaris blijft onverminderd één miljoen nieuwe woningen, zowel koop als huur, van 2000 tot 2010, dus gemiddeld 100.000 per jaar.

Maar de bouwsector zelf ziet dat een slag anders. De vereniging voor projectontwikkelaars NVB verlaagde deze maand het aantal nieuwe woningen voor dit jaar tot minder dan 60.000. De vereniging voor projectontwikkelingsmaatschappijen Neprom komt uit op niet meer dan 32.000 nieuwe koopwoningen dit jaar.

Remkes' ministerie van Volkshuisvesting (VROM) blijft optimistisch. Goed, geen 100.000, maar volgens VROM toch zeker 65.000. Toch heeft het ministerie een werkgroep ingesteld. Een werkgroep die de tegenvallende bouwproductie moet analyseren en in december met aanbevelingen moet komen.

De Amsterdamse projectontwikkelaar De Principaal wilde daar niet op wachten. Zij vroeg onderzoeksbureau voor de bouw Kolpron het probleem te bestuderen. De uitkomsten van het rapport worden morgen openbaar gemaakt. Het rapport geeft zowel de overheid als de problemen in de bouwsector de schuld.

Kolprons onderzoek richt zich met name op de situatie in Amsterdam, maar laat zich lezen als leidraad voor heel Nederland. Zo loopt overal het aantal nieuwe woningen terug. Dat komt doordat bouwprojecten de laatste paar jaar aanzienlijk ingewikkeld zijn geworden.

Han Michel, directeur van De Principaal: ,,In een bepaald huizenblok moet er zoveel procent een voordeur op de begane grond hebben, moet zoveel procent sociale huurwoning zijn, en allemaal moeten ze ook een ondergrondse garage hebben. En dat alles met verregaande milieueisen. Die complexiteit bemoeilijkt het bouwen steeds meer.''

Kolpron-directeur Bert de Graaf voegt daaraan toe dat door de gestegen bouwkosten ,,plannen zijn stopgezet''. Projecten waren volgens hem financieel niet langer haalbaar. Bouwbedrijven hebben grote moeite aan voldoende gekwalificeerd en betaalbaar personeel te komen. ,,Vaklieden, die de complexe projecten aankunnen, zijn duurder dan de gemiddelde betonvlechter.''

Maar niet alleen de problemen in de bouwsector zijn oorzaak van de teruglopende bouwproductie, zo stelt Kolpron. Ook de overheid is daar verantwoordelijk voor. De Graaf: ,,Of ze nou projectontwikkelaar of gemeente heten, ik vind het begrijpelijk dat partijen de marktontwikkelingen van hogere prijzen voor de woningen volgen.'' Met andere woorden: gemeentes verhogen de prijzen voor grond, want woningzoekenden zijn toch wel bereid ervoor te betalen. Maar goedkope grond wordt schaars.

Ten slotte krijgen ambtenaren er flinks van langs van De Graaf. Het ambtelijk apparaat zou versnipperd zijn, kwaliteit is bij hen ver te zoeken en gemeentelijke procedures zijn stroperig. ,,Een ontwikkelaar in een middelgrote stad schreef zelf maar het raadsvoorstel voor de gemeente. Had hij dat niet gedaan, dan moest hij drie maanden langer wachten met bouwen. Ambtenaren werken meer tegen dan mee, en maken de ene na de andere procedurele fout.''

De Graaf en Michel zien voor de komende jaren alleen maar teruglopende woningproductie. De Graaf: ,,Dit jaar en 2002 zijn nu al verloren jaren. En 2003 dreigt dat ook te worden.'' Te weinig goedkope grond, te weinig vaklieden, te weinig kundige ambtenaren, te lange procedures. Michel: ,,Een ontwerp dat vandaag klaar is, levert pas over 2,5 jaar nieuwe woningen op. Daarom worden de komende jaren een heel slechte tijd voor woningzoekenden.''

Toch gloort licht aan het eind van de tunnel. Hoewel er ,,nog geen collectieve betrokkenheid is, en niemand er écht iets aan doet'', aldus het morgen te verschijnen rapport, erkennen de verschillende partijen nu het probleem. Zo stuurde de gemeente Amsterdam vorige week een e-mail naar bouwers, projectontwikkelaars en woningcorporaties. Is Amsterdam in staat de tekorten aan nieuwe woningen op te lossen, was de vraag. De beloning voor een goed antwoord? Twee vrijkaartjes voor een voorstelling in de Stopera.