Groei Heathrow, maar wel beperkt

Heathrow mag gaan uitbreiden met een vijfde terminal, maar er zijn voorwaarden, vooral op milieugebied. Maar omwonenden vrezen dat nu de zesde terminal op de loer ligt.

Het Londense vliegveld Heathrow mag een vijfde aankomst- en vertrekhal bouwen. Dat heeft de Britse regering gisteren besloten, vijftien jaar nadat de vijfde terminal (`T5') voor het eerst werd voorgesteld en met een reeks ingebouwde compromissen die noch de luchtvaartlobby, noch tegenstanders bevredigen.

Volgens de minister van Vervoer, Stephen Byers, is het project ter waarde van 2,5 miljard pond (8,75 miljard gulden) ,,in het nationaal belang'', omdat het zuidoosten van Engeland aantrekkelijker wordt als vestiging voor bedrijven. Maar hij zei ook dat het aantal vluchten van het overbelaste Heathrow met niet meer dan vier procent mag stijgen tot 480.000 per jaar, de helft van de extra capaciteit die luchthavenbeheerder BAA wenst. Byers beloofde dat nieuwe geluidsnormen van kracht zullen worden plus beperking van nachtvluchten om de overlast van het drukste vliegveld van Europa en het vierde ter wereld te beperken. En hij eist ook dat het openbaar vervoer van en naar Heathrow wordt verbeterd vóór T5 opent, op zijn vroegst in 2007.

Actiegroepen van omwonenden en milieuorganisaties hebben het besluit veroordeeld. Ze geloven dat vervuiling, herrie en gevaar sterk zullen toenemen, terwijl het economisch belang te verwaarlozen is. Paul de Zylva, directeur-luchtvaart van Friends of the Earth, noemde het besluit ,,een Paard van Troje'', waarmee heimelijk de aanleg van een zesde terminal en de fel omstreden derde startbaan wordt binnengehaald.

De feitelijke planning van T5 begon al in 1992, toen Heathrow volgens de toen geldende normen al aan de top van zijn capaciteit zat. De druk op de luchthaven blijft zo groot dat Heathrow ook met de nieuwe terminal niet van zijn congestie is verlost. De luchthaven verwerkt nu jaarlijks 48 miljoen passagiers. Met T5 en kunnen dat er 90 miljoen worden, als de nieuwe generatie superjumbo's in bedrijf komt, maar planners houden rekening met een behoefte van 118 miljoen in 2016. De huidige terugval in het vliegverkeer, door de recessie en de aanslagen van 11 september, zouden daarop niet van invloed zijn. Dan is T5 in 2010 vol, net als de andere vier terminals, die in permanente staat van chaos verkeren en volgens interne rapporten ,,de passagierservaring sterk nadelig beïnvloeden''.

British Airways (BA), de noodlijdende Britse ex-staatsluchtvaartmaatschappij, zou T5 als hoofdkwartier krijgen. T1 wordt de basis van zijn grootste concurrent, de Star Alliance waarin onder andere het Duitse Lufthansa, het Amerikaanse United en de Britse regionale vervoerder BMI, voorheen British Midland, samenwerken.

Britse politici, bestuurders en bedrijven eisen intussen een ingrijpende herverkaveling van het stroperige en dure besluitvormingsproces dat ook andere grote infrastructurele projecten hindert, zoals de bouw van een nationaal stadion, de verbetering van de spoorwegen en het elektriciteitsnet. De voorbereiding van T5 duurde acht jaar en kostte 80 miljoen pond. In dezelfde tijd zijn Heathrows concurrenten op het Europese vasteland – Charles de Gaulle (Parijs), Frankfurt en Schiphol – relatief soepel uitgebreid, waardoor ze Heathrows koppositie in Europa zouden bedreigen.

Vooral Schiphol, met banen die zo zijn gegroepeerd dat bij vrijwel elke windrichting kan worden gevlogen en zijn internationaal bekroonde terminals, wordt door de Britten met jaloezie bekeken. Hoofdmotief van BA's gestrande huwelijksaanzoek aan KLM was de wens Schiphol als Heathrow-annex te kunnen gebruiken.

Heathrow ligt klem tussen de snelwegen ten westen van Londen en heeft maar twee banen. Een nieuwe baan zou onvermijdelijk in dichtbebouwd gebied komen te liggen. Er zijn plannen voor een geheel nieuw vliegveld in de monding van de Theems, ten oosten van de stad.

    • Hans Steketee