Weg naar Kabul loopt door niemandsland

De moord op vier journalisten, gisteren, illustreert de anarchie in Afghanistan. Want wie heerst over de weg van Jalalabad naar de hoofdstad Kabul?

Het is de enige weg van Jalalabad naar Kabul, een lange slingerende, stoffige route vol kuilen en gaten tussen hoge bergen en langs de Kabul-rivier. Niemandsland sinds de regerende Talibaan vorige week werden verslagen en weggejaagd. Controleposten van de Noordelijke Alliantie liggen in het oosten bij Jalalabad, in het westen zo'n 15 kilometer buiten Kabul.

Gisteren reed een konvooi van acht auto's rond het middaguur over deze weg, toen zes mannen met lange baarden en tulbanden plots van een richel de weg op stapten. Ze hielden de eerste twee auto's aan, en dwongen de inzittenden, vier journalisten en hun Afghaanse begeleider, uit te stappen en de bergen in te klimmen. De journalisten, allen werkzaam voor westerse media, weigerden en werden geslagen, met stenen bekogeld en doodgeschoten. Hun lichamen werden later langs de weg gevonden.

Twee chauffeurs wisten weg te komen en konden de rest van het konvooi waarschuwen. Zij zijn het ook die bovenstaande versie van de gebeurtenisen hebben gegeven. Over het lot van de Afghaanse tolk bestaat nog onduidelijkheid.

De gedode journalisten zijn de Australiër Harry Burton en de Afghaanse fotograaf Azizullah Haidari, die beiden werkten voor het persbureau Reuters, de Italiaanse journaliste Maria Grazia Cutuli van de Corriere della Sera en de Spaanse journalist Julio Fuentes van El Mundo. Allen waren ervaren verslaggevers.

De overval is exemplarisch voor de anarchie en wanorde in het gebied. Zwaar bewapende struikrovers overvielen eerder hulpkonvooien, en zondag werden drie Franse journalisten van Radio France beroofd. Zij moesten hun geld en een groot deel van hun uitrusting afstaan aan mannen die hen met kalasjnikovs bedreigden.

De provincie Nangarhar, rondom Jalalabad, wordt beheerst door verschillende krijgsheren. Kleine groepen Talibaan-strijders en buitenlandse aanhangers van Osama bin Laden verschuilen zich in de bergen. In Jalalabad is Haji Abdul Qadir, gouverneur van de provincie voor de Talibaan de macht kregen, weer de baas. Hij rekent zichzelf niet tot de Noordelijke Alliantie. Mohammed Zaman Ghan Sharif zou namens de Noordelijke Alliantie het militaire bevel over de provincie Nangarhar voeren. Niemand weet wie de weg in handen heeft.

En niemand weet wie de struikrovers zijn. ,,Het is niet belangrijk wie het gedaan heeft: de mannen van [de officiële president] Rabbani, struikrovers, Talibaan. Alles is mogelijk'', zegt Mohammed Alam Janna, medewerker van Sharif. ,,Er is geen controle.''

Volgens de Afghaanse chauffeur van de gedode journalisten zijn zij overvallen door Talibaan-aanhangers. ,,Ze zeiden: `denken jullie dat de Talibaan uitgeschakeld zijn? We hebben nog steeds de macht en zullen wraak nemen.''

Volgens politiechef Hazrat Ali van Jalalabad zijn de Talibaan echter verdwenen. ,,Lokale facties zullen de beslissingen van de nieuwe regering volgen'', verzekert Ali. ,,Onze eerste taak is dan de struikrovers te ontwapenen. Orde en veiligheid zijn onze eerste zorgen.'' Janna voegt er aan toe: ,,Na 24 jaar van oorlog, kunnen we de orde niet in drie dagen herstellen.''