Strijdbaar en rechtlijnig

Haar 25-jarig jubileum in de Leeuwarder politiek haalt Hermien de Haan niet. Gisteren legde de loco-burgemeester en wethouder Financiën en Welzijn haar functie neer. Dat kwam toch nog als een verrassing. De Leeuwarder Courant beschreef haar maandag nog als een `terriër', die er de vrouw niet naar was om voortijdig de pijp aan Maarten te geven. Ze overleefde begin dit jaar twee affaires rond de onroerend-zaakbelasting. Maar de derde affaire, die vrijdagavond aan het licht kwam, brak haar dan toch op.

College- en raadsleden omschrijven De Haan (50, PvdA) als een integer en toegewijd bestuurder, zij het niet altijd even flexibel. Zij nam haar ambt uitermate serieus. Een harde werker ook, die knopen kon doorhakken en principieel was. Anderen betitelen dat laatste als star en rechtlijnig. Inwoners van de kinderrijke Leeuwarder Oranjewijk bijvoorbeeld, waar wethouder De Haan een opvang voor verslaafden wilde plaatsen, zonder de gebruikelijke inspraakrondes. Buurtbewoners hoonden haar vorig jaar weg op een informatiebijeenkomst, waar ze alleen de procedures wilde toelichten, terwijl de bewoners juist over de besluitvorming wilden praten.

Toch is er in de stad, ook bij de oppositie, bewondering voor De Haans kennis van zaken en haar grote betrokkenheid bij daklozen, werklozen en mensen in achterstandsposities.

Buiten de stad werd De Haan pas vorige maand echt bekend, toen ze als loco-burgemeester, het politieke lot bezegelde van toenmalig burgemeester Loeki van Maaren-van Balen. Zwetend onder een batterij televisielampen moest De Haan voor de raad uitleggen waarom de burgemeester volgens het college niet meer te handhaven was. Toen Van Maaren haar tasje van de stoel pakte en de raadszaal verliet, bleef De Haan roerloos toekijken. Ze was ,,van graniet'', schreef de Leeuwarder Courant daarover. Van die term schrok ze. Het vertrek van Van Maaren toelichten viel haar emotioneel zwaar, verklaarde ze later in een interview met die krant.

Tijdens de Leeuwarder burgemeesterscrisis slaagde De Haan er niet in de kwestie van de `zwijgplicht' uit te leggen: een overeenkomst tussen gemeente en Van Maaren in de ontslagregeling om elkaar niet te beschadigen, op straffe van een boete van 50.000 gulden. De gemeente wilde aanvankelijk niet bevestigen dat een dergelijke afspraak bestond. De Haan drukte de raadsleden in een e-mail op het hart, zich toch vooral aan de zwijgplicht te houden. Dat de pers die ,,niet leuk vindt is duidelijk. Zij zijn nog aan het zoeken. Hou dat nog even van je af'', klonk het bevoogdend. De oppositie was woedend.

Het nu ontstane beeld dat De Haan het Monsma-rapport, een intern discussiestuk, geheim wilde houden terwijl Van Maaren het deze zomer al naar buiten wilde brengen, doet geen recht aan de wethouder, oordeelt VVD-fractievoorzitter Van Mourik. ,,Van Maaren wilde de belasting-crisis aangrijpen om haar eigen slechte functioneren te verdoezelen.''

Er lag overigens een unaniem collegebesluit aan ten grondslag om de notitie niet in de bestaande vorm naar buiten te brengen; dit zou grote financiële risico's voor de gemeente met zich meebrengen. Op 5 september zegde De Haan de gemeentelijke commissie bestuur en middelen het rapport toe, vrijdag presenteerde ze het, met haar vertrek tot gevolg.

Na zeven jaar wethouderschap, kondigde De Haan al aan, was ze na de verkiezingen niet meer beschikbaar voor een nieuwe periode. Drie maanden voor het zover was, legt ze haar functie neer. En hoe politiek zuiver ook, dat ,,wens je niemand toe'', aldus PvdA-fractievoorzitter Sijtsma.

    • Karin de Mik