Homeopathische producenten verzinnen list

Nu homeopathische middelen uit de winkels dreigen te verdwijnen door te late registratie, zinnen producenten op een truc: laat ze registreren als voedingssupplement waardoor ze onder een andere wet vallen.

Advocaat mr. Maarten Zee van de Bond van farmabedrijven Nederland zag het al aankomen. Nu het einde van de registratietermijn voor homeopathische middelen nadert, doen producenten wat ze kunnen om er voor te zorgen dat hun middelen na 1 januari nog te koop zijn. En dat is: Hun middelen aanbieden als `gezondheidsproduct' of voedingssupplement. Dan vallen ze onder de Warenwet en niet meer onder de Wet op de Geneeskunde, zodat de registratiewet eenvoudig wordt omzeild. Producenten Biohorma (waarvan 10 producten vanaf 1 januari worden aangeboden voor de Warenwet), Bonusan (30), VSM (21) en Pflüger (20) hebben dit gedaan om toch te kunnen blijven verkopen.

Zo'n tienduizend homeopathische middelen moeten 1 januari goedgekeurd en wel in de schappen staan. Slechts zes producten zijn inmiddels door de keuring gekomen, van 397 ligt een dossier bij het College ter beoordeling van geneesmiddelen te wachten, van de rest is geen dossier gemaakt. In 1992 werd een Europese regel van kracht, die zegt dat alle homeopathische gemiddelen vallen onder de geneesmiddelenwet. Alle producenten in de landen van de Europese Unie moeten dossiers maken van hun producten om die te laten keuren. Het gaat hierbij alleen om zogeheten zelfzorgmiddelen, die vrij verkrijgbaar zijn bij apotheker en drogist. Van de middelen die alleen op recept kunnen worden verkregen via homeopathische artsen zijn er inmiddels wel bijna 1.800 geregistreerd.

De Bond van farmabedrijven Nederland spande begin deze maand een kort geding aan tegen het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport voor uitstel van de einddatum. Toen gisteren bekend werd dat de rechtbank het verzoek afwees, kondigde koepelorganisatie Nehoma aan samen met vijf leden een tweede poging te gaan doen. De organisaties willen voorkomen dat zo'n 52 middelen, waarvan al wel een dossier bij het beoordelingscollege is ingediend, moeten verdwijnen. Het nieuwe kort geding dient op 18 december. Ook de Koninklijke vereniging tot bevordering van homeopathie begint een rechtszaak tegen minister Borst.

Voorzitter Lenneke Straijer van die vereniging is in haar ,,vrije tijd'' een handtekeningenactie begonnen voor uitstel van de einddatum. Ze heeft er zo'n vijftigduizend verzameld. De Werkgroep integrale zorg wijst erop dat bijvoorbeeld negentig procent van de reumapatiënten gebruik maakt van een alternatieve behandeling. ,,Bij ongewijzigd beleid worden twee miljoen mensen met een chronische ziekte of een handicap hier de dupe van'', aldus de werkgroep.

Ook de Artsenvereniging voor homeopathie stuurde gisteren een brief naar de minister met een opsomming van de gevolgen van het besluit van Borst om vast te houden aan de wet. ,,Garanties voor veiligheid en kwaliteit zullen er na 1 januari voor het merendeel van de zelfzorgmiddelen niet zijn'', schrijft voorzitter Christien Klein, ,,indien deze buiten de geëigende kanalen om worden verkregen of als Warenwet-middel aan de man worden gebracht.''

Het standpunt van minister Borst werd tijdens de zitting van het kort geding tussen het ministerie en de Bond van farmabedrijven Nederland 9 november samengevat door landsadvocaat mr. M. de Witte. ,,Om de producenten tegemoet te komen is de einddatum van registratie eerder al een jaar uitgesteld. Dit was in strijd met de Europese regelgeving én in strijd met het advies van de Raad van State. Minister Borst kan niet nog eens tegen de regels in handelen.''

Volgens advocaat mr. Maarten Zee van de bond van farmabedrijven is het niet alleen voor de producenten, maar ook voor de consumenten nadelig als 1 januari de middelen de winkels uit moeten. ,,Zij kunnen dan niet meer gebruik maken van de medicijnen die zij nodig hebben'', betoogde hij in de rechtszaal. ,,Dat lijkt mij niet de bedoeling van de Europese regel.

Kunnen de producenten hun middelen inderdaad straffeloos gaan aanbieden als voedingssupplementen? Een woordvoerder van het ministerie denkt van niet. ,,Niets op de verpakking mag nog verwijzen naar een ingrediënt dat onder de Wet op de geneeskunde valt. De verpakking moet dus aangepast worden.'' Daarnaast moet er volgens de woordvoerder een nieuw dossier van het middel gemaakt worden, want ook voor iets dat onder de warenwet valt, is een dossier vereist. De Keuringsdienst van waren controleert alle producten van de warenwet op veiligheid. ,,Voor de consument valt niks te vrezen.''

Er zijn ook producenten die juist erg achter de homeopathie staan en hun middel daarom niet onder de warenwet willen laten vallen. Mischa Nagel, voorzitter van de afdeling homeopathie van de Bond van farmabedrijven Nederland, gelooft niet in het verkopen van geneesmiddelen via de warenwet. ,,Persoonlijk vind ik dat niet kunnen. De vijf producten die ik bij mijn eigen bedrijf heb, zijn al van de markt gehaald. Het levert onvoldoende op om daar zoveel moeite voor te doen.''

Volgens Zee komt de vertraging in het maken van de dossiers onder andere doordat – vooral Duitse – fabrikanten geen rekening houden met de tijdsdruk hier. ,,Veel van de Nederlandse producenten zijn voor informatie voor het maken van de dossiers afhankelijk van hen.'' In Duitsland eindigt de registratieperiode in 2008; die einddatum wordt door de landen zelf bepaald.

Als per 1 januari inderdaad duizenden homeopathische zelfzorgmiddelen uit de winkels verdwijnen, zullen er bij gespecialiseerde drogisterijen ontslagen vallen, vreest Carla Verhagen, hoofd bestuurslid van de Koninklijke Nederlandse drogisterij bond. ,,Door het omzetverlies zullen er volgens onze berekeningen duizend tot vijftienhonderd ontslagen vallen.''

    • Merel Dado