Eetsalonsocialisme

Nu alle grote partijen zorg, onderwijs en veiligheid tot hun speerpunten in de verkiezingsstrijd hebben uitgeroepen, dreigt het speelveld van de politieke profilering zich te beperken tot de keukenvloer. Het is de verdienste van Ad Melkert dat hij als eerste heeft doorzien waar ditmaal de strijd om de gunst van de kiezer gaat plaatsvinden. Hij startte het publiciteitsoffensief voor zijn lijsttrekkerschap met een interview in de Volkskrant, waarin hij zich als ambitieuze hobbykok ontpopte. Niet tot ieders verrassing, want de fervente liefhebbers van de haute cuisine hadden hem al een paar jaar eerder zien figureren in het boek van de Voorburgse patron-cuisinier Savelberg.

Melkert schraagde zijn gastronomische profiel met een recept voor coquilles. Daarmee toont hij zich een typisch mannelijke vrijetijdskok, die de dagelijkse hitte van de keuken mijdt, maar zich meteen richt op het prestigieuze kookwerk.

Melkert zet zijn coquilles aan in olijfolie en maakt ze af met truffel en zeezout. Bietjes in aceto balsamico en met knoflook gebakken paprika vervolmaken zijn culinaire creatie. Hoewel de kleur van het garnituur rood is, hebben we hier toch te maken met een stille revolutie in de sociaal-democratie. Sinds Drees staan de Nederlandse socialisten bekend als uiterst sobere consumenten. Als Den Uyl de maaltijd al niet helemaal oversloeg, behielp hij zich met een broodje. En vervoegde premier Kok zich niet onlangs nog met een trommeltje met drie boterhammen kaas bij zijn internationale collega's aan een dineetje op 10 Downing Street? Het biefstuksocialisme gaat Melkert evenwel nog niet ver genoeg. Hij introduceert het coquillesocialisme. Ontwaakt hobbykoks der aarde!

Op zijn internetsite (www.admelkert.nl) presenteert de nieuwe PvdA-voorman in de rubriek Incognito het recept van de maand. Mag je een politicus op zijn recepten beoordelen, is de ethische vraag die zich nu aandient. Ik denk het wel. `Zeg mij wat je eet, en ik zeg je wie je bent', is een befaamde uitspraak van Brillat-Savarin, de Franse gourmand en publicist die tweehonderd jaar geleden leefde. In het Nederlands is zijn aforisme bondig samengevat met `Je bent wat je eet'. Wij kunnen de mens en de politicus Melkert ongetwijfeld beter leren kennen door zijn recepten te bestuderen. Waarschijnlijk komen we daaruit meer van hem te weten dan uit zijn politieke stellingnamen of andere uitingen, die ongetwijfeld door de mangel van communicatieadviseurs en beleidsstrategen zijn gegaan. Of zou hij Cas Spijkers hebben ingehuurd om zijn recepten te schrijven?

Een eerste blik op het recept voor de maand november levert meteen al twee verrassende conclusies op. Het is niet een recept, het zijn er drie. Samen vormen ze een compleet herfstmenu. Ad Melkert is een politicus die meer doet dan hij belooft! En als het om eten gaat wordt in hem de dichter wakker. Zijn herfstmenu draagt de poëtische titel `De geur van het najaarsbos'.

Bij nadere beschouwing blijkt dat Melkert geen recepten kan schrijven. Zou hij op eenzelfde wijze – ik noem maar wat – een instructie opstellen over het gebruik van Europese werkgelegenheidsgelden, dan zou al snel niemand meer weten wat precies de bedoeling is. Op de wijze van zestiende-eeuwse kookboekenschrijvers noteert Melkert zijn recepten, meer als een geheugensteuntje voor iemand die de bereiding al onder de knie heeft, dan als een instructie. Kooktijden, hoeveelheden en essentiële aanwijzingen voor de bereiding ontbreken.

Juist deze ongepolijste recepten zijn verhelderend als het op de politieke koers van Melkert aankomt. Het nagerecht, goudrenetten met kaneelcrème, is moeilijk te duiden. Appels, calvados en crème fraîche, dat moet worden beschouwd als een Normandische creatie. De carpaccio choucroute, het voorgerecht, is echter een onverwachte combinatie van de Elzasser en de Italiaanse keuken. Het hoofdgerecht, chorizo op cantharellenrisotto, vormt een alliantie tussen Spanje en Italië. Melkert laat zich hiermee eerder als een Europeaan dan als een Atlanticus kennen. Het maakt duidelijk dat Melkert een bruggenbouwer is en dat zijn ambities verder reiken dan Den Haag.

Het wijnadvies is overigens politiek correct, een rode Stellenbosch uit Zuid-Afrika, en daarmee toont Melkert zich toch ook een wereldburger.

Alert en adequaat hebben de andere politieke partijen hun antwoord op het eetsalonsocialisme gegeven. Het CDA heeft een lijsttrekker aangewezen wiens staat van dienst als belangrijk wapenfeit de `krokettenmotie' bevat. In het televisiespotje van de VVD komt Joop Braakhekke aan het woord en de Socialistische Partij heeft al jaren wat met tomaten. Hobbykoks aller landen verenigt u!

    • Joep Habets