DSM zit nu met grote zak geld

Chemieconcern DSM ontvangt bijna drie miljard gulden voor de verkoop van zijn gaspoot. Wat gaat het bedrijf doen met dat geld? ,,Een grote overname wordt nu makkelijker.''

Weten de werknemers van het Franse chemieconcern Rhodia al hoe een Limburgse vlaai smaakt? Is de mensen bij het Zwitserse bedrijf Lonza al een cursus Nederlands aangeboden? De speculaties over een overname van Rhodia of Lonza door chemieconcern DSM uit Heerlen, werden gisteren weer aangewakkerd.

Een dag eerder kondigde DSM de verkoop van zijn gasactiviteiten aan de Nederlandse staat aan. Het chemieconcern krijgt er 2,7 miljard gulden voor. Gaat DSM dat geld gebruiken voor een grote overname, die het eerder heeft aangekondigd? ,,Op de bank zetten doen we het in ieder geval niet, nu de rente laag is. We hebben een betere besteding voor het geld'', zegt een woordvoerder van DSM. Of het bedrijf binnenkort een overname gaat doen, wil hij niet zeggen. ,,Maar wat extra geld is altijd handig.''

Volgens analisten komt het geld prima van pas voor de ingrijpende reorganisatie die DSM vorig jaar aankondigde. Het bedrijf maakte bekend dat de petrochemie-activiteiten de deur uitgaan. Vorig jaar waren die activiteiten nog goed voor bijna de helft van de totale omzet van 8 miljard euro (bijna 18 miljard gulden). In ruil voor de petrochemie wil DSM zich de komende jaren gaan toeleggen op twee dingen: de productie van ingrediënten voor genees- en voedingsmiddelen, en de productie van hoogwaardige chemicaliën. Vorig jaar bedroeg de omzet daarvan 4 miljard euro. Over vier jaar moet dat het dubbele zijn. Maar dat lukt het bedrijf nooit via autonome groei alleen. Daar zijn overnames voor nodig. Maar welke? En wanneer?

Voor analisten stond de volgorde tot gisteren vast. DSM verkoopt eerst de petrochemie. Met dat geld kan het vervolgens een overname doen. Andersom zou lastig zijn, zeggen analisten. DSM heeft 150 miljoen euro in kas. Voor een grote overname zou het geld moeten lenen. Maar dat heeft het vorig jaar al gedaan voor de overname van het Amerikaanse bedrijf Catalytica, dat geneesmiddelen produceert. DSM betaalde daarvoor 860 miljoen euro. ,,Voor een overname was DSM tot gisteren eigenlijk afhankelijk van de verkoop van zijn petrochemie'', zegt een analist van Theodoor Gilissen bankiers. ,,Dat is nu anders.''

Nu DSM extra geld heeft, kan het rustiger aan doen met de verkoop van de petrochemie. ,,Er stond toch wat druk op de ketel om petrochemie snel te verkopen. Kopers wisten dat'', zegt een analist van SNS Securities. ,,Nu kan DSM wat langer wachten op een gunstig bod.'' Bovendien hoeft DSM waarschijnlijk geen nieuwe aandelen uit te geven om geld te verwerven. Aandeelhouders waren daar bang voor, het zou de waarde van hun aandelen verminderen. DSM kan ook weer makkelijker bij banken aankloppen voor een nieuwe lening.

DSM heeft nu naar schatting twee miljard euro beschikbaar voor een overname, berekent de analist van Theodoor Gilissen bankiers. Het Franse chemieconcern Rhodia, waar DSM belangstelling voor heeft getoond, zou volgens hem tussen de twee en tweeënhalf miljard euro moeten kosten. Het is een mooie overnamekandidaat, want het heeft alle activiteiten in huis waarin DSM wil uitbreiden. Helaas sleept het bedrijf een schuld van vier miljard euro met zich mee. ,,Om Rhodia nu over te nemen zou DSM extra geld moeten lenen.''

Maar Rhodia is niet zaligmakend, zeggen analisten. Er zijn genoeg andere potentiële prooien voor DSM. De markt is erg versnipperd. Er zijn tientallen spelers, grote en kleine. Het Zwitserse Lonza is al genoemd. Ook landgenoot Ciba, of het Franse Celanese zouden in aanmerking kunnen komen. Maar die laatste twee richten zich amper op voedingsmiddelen. DSM zou een extra overname moeten doen om die tak te versterken. Concurrenten op dit gebied zijn onder andere het Deense Novozymes, en het Nederlandse Quest.

DSM is in ieder geval niet geïnteresseerd in de allerkleinsten, verwachten analisten. ,,DSM wil een grote slag slaan'', zegt de analist van SNS Securities. Het bedrijf heeft zelf ook aangegeven dat het waarschijnlijk één of enkele overnames doet, en niet een heleboel kleine. Elke overname brengt namelijk risico's met zich mee, dat weet DSM inmiddels wel. Na de overname van Gist-brocades in 1998 zakte de penicillineprijs in. En Catalytica, dat vorig jaar werd overgenomen, bleek onder vuur te liggen van de Amerikaanse Food and Drug Administration, dat geneesmiddelen keurt. Het kostte DSM tientallen miljoenen guldens.

De bestuursvoorzitter van Rhodia houdt een overname van zijn bedrijf niet voor uitgesloten. ,,Maar alleen als we elkaars cultuur respecteren'', zei hij onlangs. Of de Franse fijnproever te verleiden is tot een stuk Limburgse vlaai?

    • Marcel aan de Brugh