`Die man achter de piano' bij Ella

Hij speelde gewoonlijk zoals hij er uitzag; heel solide, met daarbij een vleugje distinctie. De zaterdag in New York op 71-jarige leeftijd overleden jazzpianist Tommy Flanagan stelde zich daarbij zo bescheiden op dat hij de bijna ideale partner was voor mensen met meer ego en naam. De lijst van mensen die hij begeleidde is daardoor bijna een who is who van de moderne jazzmuziek: de saxofonisten Coleman Hawkins, Sonny Rollins en John Coltrane, de trompettisten Miles Davis en Dizzy Gillespie, de gitaristen Wes Montgomery, Kenny Burrell en Jim Hall enzovoorts enzovoorts. De meeste tijd sleet Flanagan echter als `die man achter de piano' bij vocalisten als Tony Bennett en Ella Fitzgerald. Bij Fitzgerald diende hij van 1962-'65 en vervolgens van '68-'78 als pianist en musical director.

De eigen platenlijst van Flanagan, geboren op 16 maart 1930 in Detroit, is daardoor betrekkelijk klein. Pas toen hij bij Ella `weg begon te gaan', kwam er schot in zijn solocarrière. Tot '75 had hij vijf platen op zijn naam, vervolgens kwamen er in zes jaar tijd maar liefst 21 bij. Dat deze explosie niet te laat kwam was te danken aan het feit dat Flanagan zich in feite had gespaard en bij het klimmen der jaren alleen maar beter was gaan spelen.

Dat hij ook als leider zijn talent voor bewondering bleef koesteren, blijkt uit de titels van enkele platen: Giant Steps (een ode aan John Coltrane), Thelonica voor de net overleden Thelonious Monk) en Lady be Good For Ella, twee jaar voor de dood van Ella Fitzgerald. Flanagan schreef maar weinig composities, hij vond genoeg schoonheid in die van anderen, waarbij hij een opvallende voorkeur toonde voor stukken met een wat nostalgisch of melancholisch karakter. Good Morning Headache, Willow weep for me en Glad to be unhappy, dat waren stukken waarin Flanagan met zijn prachtige timing en volwassen lyriek ver boven het maaiveld uit wist te stijgen.

Was de altijd beschikbare Tommy Flanagan in wezen een wat sombere en miskende man? Hij zei wel eens dingen die daarop wezen, maar zette zijn privégevoelens gelukkig vooral om in mooie muziek. En met vier nominaties voor een Grammy en in '93 het winnen van de prestigieuze JazzPar-prijs ten bedrage van 200.000 Deense kronen kwam uiteindelijk ook de erkenning. Dat hebben veel van zijn generatiegenoten uit de barre bebop-jaren tijdens hun leven nooit mogen ervaren.

    • Frans van Leeuwen