Verdediging Ajax kraakt in al haar voegen

Lange tijd wekte Ajax dit seizoen de indruk een belangrijke titelkandidaat te zijn, maar dat vermoeden bleek de afgelopen weken ongegrond. Na de grootste nederlaag in 33 jaar tegen Heerenveen (5-1) en het bloedeloze gelijkspel bij De Graafschap volgde gisteren in de Amsterdam Arena een blamerende 3-1 nederlaag tegen NAC.

Het was de eerste thuisnederlaag tegen de Bredanaars sinds de primeur in 1963 die in dezelfde uitslag eindigde. Voeg daarbij de roemloze aftocht van Ajax op het Europese front en de conclusie is gerechtvaardigd dat de ploeg van trainer Adriaanse vooralsnog weer even ver is als bijvoorbeeld vorig seizoen. Ajax voert de ranglijst nog aan, maar met één wedstrijd meer gespeeld dan Feyenoord.

Het was niet alleen het onvermogen van Ajax dat aanleiding gaf tot de verrassende uitslag. NAC speelde het spelletje slim en toonde ook individuele kwaliteiten. De Brabantse subtopper had het lef Ajax met drie spitsen te bestrijden. Dat bleek verantwoord omdat de uitvoering goed was. De defensie van NAC stond meestal op de juiste plek en de linies speelden dicht tegen elkaar aan. Zo bewees trainer Ten Cate dat de Hollandse school door veel van zijn collega's ten onrechte als verouderd wordt beschouwd. Deze constateerde vol verbazing dat Ajax zich aan NAC had aangepast, doordat op het middenveld O'Brien aan Sergio was gekoppeld.

In het eerste half uur zag het er niet naar uit dat Ajax zou worden afgestraft. Ajax kwam op voorsprong door een treffer van Van der Vaart en domineerde de wedstrijd. Na de gelijkmaker van Cristiano, die door een dekkingsfout vrij kon inkoppen, ging er steeds meer mis.

Op het middenveld ontbrak bij Ajax een speler die de ploeg bij tegenslag over het dode punt kon tillen. Van der Vaart speelde weliswaar achter de spitsen, maar van hem kan nog niet worden verwacht dat hij op zijn achttiende het elftal draagt. Bovendien moet hij zich te veel concentreren op de afwerking omdat de aanvallers daarin falen.

De defensie van Ajax, die enige weken toch degelijk overkwam, kraakte gisteren in al haar voegen. De verdedigers leken soms gedesoriënteerde kuddedieren die elkaar in volle draf alleen maar voor de voeten liepen. Adriaanse zei dat hij voor de wedstrijdbespreking zes rollen behang had vol geschreven met instructies voor elke speler. ,,De moderne voetballer moet zijn taak weten. Dat krijgt hij van mij ook nog eens bevestigd op papier. Met zaken als: wie dekt wie bij vrije trappen. En dan zie je dat er toch nog twee doelpunten ontstaan na standaardsituaties.''

De Cler gaf Stewart te veel ruimte, Chivu verloor veel duels van NAC-spits Cristiano en maakte ook in de opbouw fouten. Heitinga had zijn handen vol aan Bobson en Bergd⊘lmo liep vaak wat verloren rond. Stewart zette NAC op voorsprong door een wonderschoon afstandsschot in de kruising. Hij kon aanleggen nadat de bal bij een vrije trap in de verdediging van Ajax lukraak werd weggeschoten. Daarna deden zich nog enkele hachelijke momenten voor bij het doel van Grim en mocht het een wonder heten dat de uitslag door NAC uiteindelijk werd bepaald op 1-3. Cristiano besliste de wedstrijd, maar miste later net als invaller Simons tevens een riante kans om Ajax nog meer te vernederen.

Ook de aanvallers van Ajax waren gisteren als slechte acteurs in een B-film. Het gebrek aan een scorende spits van formaat brak de club van de Arena andermaal op. Machlas miste weer eens een paar kansen voor open doel. Toch brak Ten Cate een lans voor de Griek, die hij onder zijn hoede had bij Vitesse. ,,Nikos is een trotse jongen die je op een speciale manier moet benaderen. Hij had aanpassingsproblemen die ik oploste en ik gaf hem vertrouwen. Bij mij voelde hij zich daardoor op zijn gemak en maakte hij in het seizoen '97-'98 in de competitie 34 treffers in 32 duels.''

Afgezien van de vraag of Ajax wel goed omgaat met de kwaliteiten van Machlas, die hij volgens Ten Cate beslist heeft, blijft het merkwaardig dat de club dit seizoen Arveladze voor zeven miljoen gulden heeft verkocht aan Glasgow Rangers, terwijl negentien miljoen gulden werd uitgetrokken voor Ibrahimovic van wie het nog maar de vraag is of hij over voldoende talent beschikt. Arveladze was in '97-'98 en afgelopen seizoen topscorer van Ajax. Zaterdag maakte hij voor zijn nieuwe werkgever twee treffers tegen Dunfirmline. Adriaanse had hem in deze fase goed kunnen gebruiken.

De Amsterdamse trainer kon gisteren twee spelers bekijken van wie Ajax ook afstand heeft gedaan. Hoewel Adriaanse niet over een specifieke linksbuiten beschikt, werd Bobson voor vijf ton verkocht aan NAC. In de duels met Heitinga demonstreerde hij even vaak geslaagde als mislukte acties (vijf om vijf). Toch was zijn inbreng bij twee treffers van NAC van belang. Bobson veroorzaakte de vrije trap waaruit Cristiano in de eerste helft 1-1 kopte. En in de tweede helft verzorgde hij de pass waaruit de Braziliaan 1-3 maakte. Adriaanse niettemin: ,,Ik hoop dat Bobson zich verder ontwikkelt. Hij is nog te pril voor topclubs.''

En wat betreft huurling Hersi, die tegen Ajax inviel, en afhankelijk van de speelwijze van de tegenstander een basisplaats krijgt bij NAC, gaf Adriaanse toe dat hij er voorlopig beter aan heeft gedaan niet naar satellietclub Haarlem te gaan. ,,Want hij krijgt bij NAC veel speelminuten.'' En zo maakt ook het beleid van Ajax heel wat zigzagbewegingen.

Ajax

1

NAC

3

Ruststand 1-1. 8. Van der Vaart 1-0, 30. Cristiano 1-1, 50. Stewart 1-2, 65. Cristiano 1-3. Schds: Van Egmond. Tsch: 35.500. Gele kaarten: Penders, Schreuder en Stewart (NAC).

    • Erik Oudshoorn