Van Israël krijgt Arafat hoe dan ook geen krediet

Voor de Israëlische premier Ariel Sharon is Yasser Arafat geen vredespartner. De Palestijnse leider kan echter met geen mogelijkheid voldoen aan de Israëlische voorwaarden voor hervatting van vredesoverleg. Volgens sommigen is dat ook Sharons bedoeling.

Terwijl de Amerikanen jacht maken op Osama bin Laden blijft de Palestijnse leider Yasser Arafat voor de Israëlische premier Ariel Sharon de ,,leider van een terroristische coalitie''. Duidelijker had Sharon gistermiddag in aanwezigheid van de Belgische premier Guy Verhofstadt in Jeruzalem niet kunnen maken dat Arafat voor hem geen vredespartner is. Sharon vroeg de Europeanen dan ook geen geld meer in de kassa van Arafat te storten. ,,Daar worden wapens van gekocht die tegen ons zijn gericht'', zei hij.

Sharon houdt tot wanhoop van de enkelingen in de Israëlische politiek die nog wel in Arafat geloven, vast aan een aantal eerder met Washington overeengekomen voorwaarden die nu het op gang komen van onderhandelingen in de weg staan. Vooruitlopend op de Amerikaanse visie, die minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell vandaag zou uiteenzetten, hield Sharon vast aan een geweldloze periode van zeven dagen voordat er over de uitvoering van het Mitchell-rapport (wederzijdse vertrouwenwekkende maatregelen als aanloop naar onderhandelingen) kan worden gepraat. Uit naam van de EU had Verhofstadt daarop aangedrongen. Jossi Beilin, de socialistische ex-minister die zo'n cruciale rol heeft gespeeld bij het akkoord van Oslo met de Palestijnen, verdenkt Sharon ervan dat respijt als een tactisch wapen te gebruiken om nooit met Arafat te hoeven onderhandelen over een vredesregeling waarbij Israël grote territoriale concessies moet doen.

Volgens Beilin voert Sharon een uitputtingsoorlog tegen Arafat die de politieke basis van de Palestijnse leider onder zijn volk ondermijnt. De officiële Israëlische liquidatiepolitiek van als terroristen gebrandmerkte Palestijnen, de militaire invallen in autonome Palestijnse steden en de aanhoudende bouw van nederzettingen in bezet gebied geven Arafat geen schijn van kans te voldoen aan Sharons voorwaarden voor hervatting van het vredesoverleg. Zodra de Palestijnse leider dat onder zware Amerikaanse druk wel doet, honen de Palestijnen hem als handlanger van Israël. Duizenden Palestijnen gingen vorige week de straat op toen Arafat een leider van de Islamitische Jihad in Jenin arresteerde. Terwijl Arafat dit protest incasseert, zegt Israël dat deze arrestatie louter een show is om de Amerikanen tevreden te stellen.

Ook voor de betrekkelijke rust van de afgelopen dagen krijgt Arafat van Israël geen enkel krediet. Minister van Defensie Benjamin Eliezer zei gisteren dat dit niet het gevolg is van Arafats optreden tegen de Palestijnse terreur maar het resultaat van de strijd van het Israëlische leger.

Palestijnse werkloosheid en armoede zonder weerga sinds het uitbreken van de tweede intifadah, vorig jaar september, tasten ook de autoriteit van Arafat aan. Volgens Israëlische berekeningen heeft deze intifadah de Palestijnen al zo'n zes miljard gulden gekost. Van de Palestijnse vredeshoop die Arafat bij het tekenen van het akkoord van Oslo in 1993 onder het Palestijnse volk opwekte is bitter weinig over. De Palestijnse publieke opinie verrechtst (in islamitische richting) onder druk van het Israëlische geweld en het verlies in het vertrouwen van een betere toekomst. Hamas en de Islamitische Jihad plukken daar de vruchten van. Bij een recente Palestijnse opiniepeiling kwam Hamas met 31 procent voor de eerste maal met één procent meer dan Arafats Fatah uit de bus.

Deze ontwikkeling in de Palestijnse maatschappij verontrust seculiere Palestijnse krachten dermate dat in deze kringen een discussie gaande is over het beëindigen van de intifadah. Aangezien Sharon de intifidah volledig met Arafat identificeert wordt deze interne Palestijnse discussie in Israël uitgelegd als erosie van Arafats gezag. Generaal Amos Malka, hoofd van de Israëlische militaire inlichtingendienst, ziet Arafat als leider aan effectiviteit verliezen. Voor de parlementscommissie voor Buitenlandse Zaken en Veiligheid wees deze generaal zelfs drie hoge Palestijnse veiligheidsfunctionarissen aan, Jibril Rajub, Mohammed Dahlan en Amin el-Hindi, als kandidaten voor de opvolging van Arafat. Met name in Rajub stelt Israël veel vetrouwen. Akkoorden tussen Israël en Rajub effenden de weg voor terugtrekking van Israëlische troepen uit Hebron, Beit-Jalla en Bethlehem. Rajub beloofde rust en houdt zijn woord.

De vraag rijst echter of Sharon en het leger geen ernstige beoordelingsfout maken door Arafat als leider van het Palestijnse volk te delegitimeren en af te schrijven. Voor Sharon is het een politieke zege dat de Amerikaanse president Bush Yasser Arafat deze maand in New York negeerde. Maar elders in de wereld, ook in Europa, wordt Arafat nog steeds met de nodige eer bejegend. En geen enkel kopstuk in de Palestijnse bestuursautonomie heeft het lef gehad om in het openbaar het leiderschap van Arafat uit te dagen. Het symbool heeft zijn magische uitstraling nog lang niet verloren.