`Talibaan gereduceerd tot hulpjes van Arabieren'

Een vernietigend bombardement in het noorden van het land. Televisie en bioscoopbezoek in de hoofdstad. Afghanistan is verdeeld in oorlogsgebied en steden waar het `gewone' leven weer zijn gang gaat.

De horizon bij Kunduz in het noorden van Afghanistan is het hele weekeinde oranjegeel gekleurd door de vlammen. Amerikaanse bombardementen, de hevigste tot nu toe, zetten opnieuw een groot deel van de stad in brand.

,,De bommen vallen op de goede plaatsen'', zegt Ghani, een officier van de Noordelijke Alliantie. ,,Van de bergtop konden we zien dat de Talibaan hun doden en gewonden versleepten.'' Mohammed Harune, gelegerd aan de andere kant van Kunduz noemt de bombardementen ,,effectief''. ,,Ze raakten een wapenopslag.'' Ook bergen en grotten werden gebombardeerd. Volgens de Noordelijke Alliantie was te zien hoe de Talibaan de bergen uit renden, op zoek naar beschutting terwijl aarde en steen naar beneden donderden.

Boer Ismael, gisteren met zijn vrouw en zes kinderen uit Khanabad, een dorpje ten oosten van Kunduz, naar Taloqan gevlucht, vertelt over de bombardementen. Hij zag hoe er een school werd geraakt. De plaatselijke dokter en twaalf andere burgers die zich in de school hadden verstopt, werden gedood. Ismaels zwager werd zwaargewond.

Vluchten over de zwaar gebombardeerde wegen was vermoeiend, maar niet moeilijk, zegt Ismael. ,,De lokale Talibaan willen hun eigen mensen niet doden. Maar de Pakistanen en Arabieren – die laten mensen niet gaan.''

Net als in Khanabad zouden ook in Kunduz buitenlandse aanhangers van de Talibaan, voornamelijk Pakistan en Arabieren, de touwtjes in handen hebben. Via luidsprekers roepen zij boodschappen om die de moraal van de bevolking moeten sterken: ,,Als je nu weggaat, zal Amerika de hele stad platgooien.'' Een arts die een Talibaan-soldaat niet snel genoeg hielp, zou zijn gedood, net zoals acht jongetjes die moesten lachen om Talibaan-troepen. Honderd Talibaan-strijders die zich zouden willen overgeven, zouden zijn geëxecuteerd. ,,De taak van de lokale Talibaan is het helpen van die buitenlanders'', zegt Ismael. ,,Wie overloopt, wordt gedood.''

Andere vluchtelingen vertellen dat de buitenlanders alle belangrijke gebouwen hebben overgenomen, evenals het vliegveld en de frontlinies. Winkels en eethuizen zouden worden geplunderd. De strijders zouden de lokale Talibaan buiten de stad zetten en diegenen die verdacht worden van banden met de Noordelijke Alliantie ophangen in de belangrijkste bazaar van de stad.

De vluchtelingen vertellen dat de strijders zich in het nauw gedreven voelen. 25 Tsjetsjenen zouden elkaar, uit angst voor gevangenneming door troepen van de Noordelijke Alliantie, hebben doodgeschoten, Naar schatting zestig Tsjetsjenen hebben zichzelf in de rivier de Amu verdronken. De berichten kunnen niet door een onafhankelijke bron worden bevestigd.

In Kabul brak vanochtend ook een gevecht uit – bij de lokale bioscoop die voor het eerst in vijf jaar weer haar deuren opende. Enthousiaste bioscoopbezoekers probeerden een plaatsje te bemachtigen in de Bakhtarbioscoop waar de Afghaanse film Urju, over drie mujahideen tijdens de Sovjetinvasie van Kabul in 1980, draaide. Bij het zien van de heldendaden van de Afghaanse strijders werd er luid geapplaudisseerd door de ruim zeshonderd toeschouwers.

Ook op andere manieren werd het gewone leven in Kabul weer opgepakt. Badhuizen, ook verboden onder het Talibaan-regime, openden dit weekeinde weer hun deuren en de televisiezender Kabul TV zond gisteravond weer uit, zonder censuur, zo beloofde de 16-jarige presentatrice Mariam Shakebar. Ze kondigde de kijkers een avond met nieuws, een lezing uit de Koran, muziek en tekenfilms aan. Co-presentator Shamsuddin Hamid wist zijn enthousiasme niet te verbergen: ,,Gegroet kijkers, we hopen dat het goed met u gaat'', sprak Hamid. ,,We zijn blij terrorisme en de Talibaan te hebben vernietigd en u dit programma te kunnen brengen.''