Sjostakovitsj

Het interessantste relatief goedkope Sinterklaascadeautje voor klassieke muziekliefhebbers ligt pas vanaf 4 december in de winkel, waar anders dan bij de drogisterijketen Kruidvat? Voor ƒ34,95 koopt men dan een box van elf cd's met de vijftien symfonieën van Dmitri Sjostakovitsj, gespeeld door het orkest van de Westdeutsche Rundfunk o.l.v. de Russische dirigent Rudolf Barsjai.

Het niveau van het geheel is zeer respectabel en doet dankzij Barsjai zeer `authentiek' aan. Na de recente aandacht voor Sjostakovitsj' middenperiode is het goed hier te luisteren naar zijn late werken. Bijvoorbeeld de uitstekende opname van de Dertiende symfonie `Babi Yar', scherper, `Russischer' en dubbelzinniger dan de befaamde Decca-opname uit 1982 van Haitink met het Concertgebouworkest en -koor en de bas Marius Rintzler.

De `Babi Yar'-symfonie is een aangrijpend werk uit 1962 op tekst van de dichter Jevgeni Jevtoesjenko over het concentratiekamp Babi Yar bij Kiev. Deze symfonie, die niet had mogen ontbreken op Gergjevs Sjostakowitsj-festival met de `oorlogssymfonieën, is een van Sjostakovitsj' aansprekendste symfonieën, mede dankzij de inzet van een mannenkoor en een bas.

Opvallend in de interpretatie van Barsjai is de onmiddellijk wrange, grotesk-macabere sfeer met scheurend koper, als het ontwaken uit een angstaanjagende droom, luguber, hallucinerend. Na het zware, sombere begin lost de symfonie uiteindelijk op in een hemelse lichtheid. Er wordt prachtig gezongen door de Kooracademie Moskou en de bas Sergej Aleksasjkin.

Opmerkelijk is ook de indringende opname van de Veertiende symfonie (1969) voor sopraan (Alli Simoni) en bas (Vladimir Vanejev). Barsjai dirigeerde destijds de wereldpremière in Leningrad met Galina Visjnevskaja. Hij geldt daarom als een autoriteit in deze 11-delige en zeer contrastrijke symfonie, een liederencyclus met teksten over de dood van Garcia Lorca, Apolinaire, Küchelbecker en Rilke.

De toelichtingen bij de box zijn terzake, maar teksten bij de symfonieën 13 en 14 ontbreken helaas. In Amsterdam heeft Kruidvat, bij de gearriveerde muziekliefhebbers steeds succesvoller, de Kalverstraat verlaten en bezit in de Amsterdamse grachtengordel alleen nog een winkel op de lager aangeschreven Nieuwendijk. Zo komt de elite nog eens onder het volk.

Sjostakovitsj: 15 symfonieën door het WDR-orkest o.l.v. Rudolf Barsjai. Brilliant Classics (11 cd) bij Kruidvat.

    • Kasper Jansen