Recht op werk

Emmen klopt, fluit, druppelt, sist, pruttelt en zuigt. De chemische processen doen hun werk. Stapvoets rijdt locatiedirecteur Rolf van der Mark langs de bedrijven op het industrieterrein waar zijn bedrijf diensten aan levert, van onderhoud tot catering en stroom. In bijna alles wat Emmenaren vandaag zeggen klinkt iets wervends door. In de groene industriestad Emmen, in oppervlakte de derde stad van het land, is het prettig ruim wonen tussen bossen die tot in de stad reiken. In Emmen heeft de industrie nog de ruimte. Gelegen halverwege de as Rotterdam en Hamburg profiteren bedrijven van snelle uitvalswegen naar Italië en Duitsland. En Emmen beschikt over een legertje laaggeschoolde werklozen dat snel inzetbaar is.

De stad wil een inhaalslag maken en verdient succes, zegt PvdA-burgemeester Cees Bijl, want deze stad is als erts dat glanst als het wordt gewonnen. Emmen wil een einde maken aan de relatief hoge werkloosheid, het aantal mensen in de bijstand duurzaam beperken en heeft daartoe twee weken geleden, samen met de in veel opzichten vergelijkbare stad Alkmaar, een plan gemaakt om mensen zodra ze zich als bijstandsgerechtigde melden, geen uitkering maar een echte baan aan te bieden. Ondanks de nieuwe Centra voor Werk en Inkomen gaat er wat Emmen en Alkmaar betreft nog te veel tijd heen met het testen van sociale vaardigheden, beroepskeuzetrajecten en integratieprojecten voordat er een aanbod voor passende arbeid ligt. Je moet er sneller bij zijn, zeggen ze op het gemeentehuis. Vanaf eind volgend jaar wordt er werk aangeboden dat past bij wat iemand wel en niet kan. De nieuwe werknemer wordt gedetacheerd bij een van de bedrijven die de komende tijd een lijst opstellen met geschikte vacatures. Wie het aanbod weigert kan op z'n uitkering worden gekort. Er zijn milieus waarin het regel is om je hele leven steun te trekken, net zoals je vader en grootvader. Maar behalve recht op bijstand heb je ook recht op werk, wil de burgemeester gezegd hebben.

Er is genoeg te doen, zegt Rolf van der Mark, de voorzitter van de industriekring Emmen, achter het stuur van zijn auto. In dat distributiecentrum bijvoorbeeld, waar sommige mensen niet meer doen dan goederen heen en weer rijden. Of bij die installatie voor het schoonmaken van vrachtwagens. Nuttig werk voor misschien niet meer dan acht uur per week, meer zullen de uit de bijstand weggehouden Emmenaren in het begin niet volhouden. Of typewerk doen voor de secretaresse van Van der Mark, want die heeft haar handen meer dan vol.

Van der Mark laat wel weten dat de beloning voor de nieuwelingen marktconform moet zijn, want dat bedrijven geen filantropische instellingen zijn. Maar daar komen we wel uit, denkt de burgemeester. Minister Vermeend staat sympathiek tegenover het voorstel, mits de tijdelijke baan uitzicht biedt op een reguliere.